80’lerde Oyun Oynamış Olanların Anlayabileceği 10 Şey

Oyun sektörü, son yıllarda ucu bucağı olmayan bir hâl almaya başladı ve sektöre her geçen gün bir yeni oyun daha ekleniyor. Bu oyunlardan talihli olanları tutunabiliyor ve senelerce oynanıyor sadece şanssız olan oyunlarsa daha adını bile duyuramadan unutulup gidiyor. İşte tam da bu aşamada hakikaten efsaneleşmiş olanlar hafızalarda kalmayı başarıyor.

Bildiğiniz suretiyle 80’lerde oyun sektörü terimi günümüzdeki kadar rağbet görmese dahi gene de o yılların kendine bakılırsa oyunları vardı. Bu içeriğimizdeyse hafızalarda yer edinmiş, 80’ler periyodunun efsaneleşmiş oyunlarına ve oyun sektöründe iz bırakmış şeylere değineceğiz. Isterseniz sözü fazla uzatmadan listemize geçiş yapalım.

1. Side-scrolling video oyunları:

Günümüzdeki oyunlara bakacak olursak neredeyse her biri birbirinden değişik gerçekçiliğe, beyazperde tadında sahnelere ve daha nice bileşene haiz. 80’lerde ise grafikler bu kadar gelişmiş değildi lakin oyunların kendine özgü oldukça hususi bir görünüm ve tasarımı vardı. Tasarımlar, 2 boyutludan hallice olsa dahi tasarımcılar, yaratıcılıklarını ifade etmenin bambaşka yollarını buluyorlardı.

Contra’dan Metroid’e ve Ninja Gaiden’den Süper Mario Bros’a kadar tüm bu oyunlar, side-scrolling video oyunları doğrusu oyun karakterlerinin ekranın solundan sağına doğru gittiği, yan kamera bakış açısına haiz oyunlar olarak efsaneleştiler.

2. Jetonla çalışan makineler:

Gelişen hızla gelişen teknolojinin de etkisiyle insanoğlu, avuç içlerine sığabilen PS Vita ya da Nintendo Switch oyun konsollarıyla gittikleri her yerde oyun oynayabiliyorlar fakat bilgisayar, konsol şeklinde şeylerin hepsinden ilkin yalnızca oyun oynamak için hususi oyun salonları bulunuyordu.

Space Invaders’tan Pac-Man’a bunlar, oyun sektörünün öncüleriydi ve oyun oynamak için dev makinelere jeton atmak bir statükoydu. Konsol oyunlarının ortaya çıkmasından ve popülerlik kazanmasından sonrasında bile oyun salonları uzun seneler süresince varlığını korudu sadece hiçbir vakit o dönemki heyecanını veremedi.

3. Zamanının PlayStation’ı: Atari

Günümüzde Nintendo, Sony ve Microsoft şeklinde dev firmalar, ürettikleri konsollarla oyun sektörüne hükmediyorlar sadece bundan birkaç yıl öncesine kadar sektörün tek bir devi vardı: SEGA. Doğal o zamanlar sektör, oldukça daha azca rekabetçiydi fakat Atari oyun pazarında sıkıntılı bir rakipti.

O zamanlar dijital oyunlar yoktu ve hâl bu şekilde olunca da bir konsolun bir çanta dolusu kadar kaseti oluyordu. Bir devrin oyuncuları; rekabeti ve motivasyonu Atari ile öğrendi, tüm parasını Atari kasetlerine yatırdı.

4. El konsolları:

Günümüzde portatif oyun konsolu terimini bilmeyen yoktur. Bu konsollar yardımıyla nereye giderseniz gidin, gittiğiniz yerde oyun oynayabiliyorsunuz. O yıllarda gelişen sektöre bir farklılık getirmek isteyen Nintendo, günümüz el konsollarının atası olan Game Boy’u 1989 senesinde tanıtmıştı.

Oldukça kolay bir donanıma haiz olan ilk Game Boy, seneler süresince evrim geçirdi fakat ana fikrini daima korudu. Günümüzdeki Nintendo Switch şeklinde pek oldukça konsol da esas olarak Game Boy fikrine dayanıyor.

5. Alan tasarrufu için üretilen kodlar:

80’li yıllarda oyunları kaydetmek de şimdi olmasıyla birlikte kolay değildi. Oyunların kaydedilmesi ek kartlar gerektiriyordu ve ciddi bir ilerleme kaydettiğiniz oyunu kaydetmek kelimenin tam anlamıyla bir kaostu. Bu yıllarda oyunların bir çok ROM kartuşlarında çalışıyordu ve bu ek belleği almak ise ya imkânsız ya da oldukça pahalıydı.

Hâl bu şekilde olunca oyun geliştiricileri, oyuncuların kaldıkları yere kolayca geri dönmelerini sağlamak için zekice bir yol geliştirdi. Bu yöntem ile oyuncular, kaldıkları her seviyenin sonunda bir kod girerek bu noktayı tekrardan yükleyebiliyordu. Bu aşamada oyunun kendisi, oyuncuların ilerlemesine dair informasyon sahibi olmasa da oyuncular, oyundaki yalnızca belirli bir noktaya ışınlanmak için kullanılan kodlar yardımıyla ilerlemelerini koruyabiliyordu.

6. Hususi kartuşlar:

Günümüzde neredeyse tüm geliştiriciler, oyunlarını Special Editions, Collector’s Editions, Deluxe Editions şeklinde pek oldukça ek paketle beraber satıyor ve bunlar artık hususi hissettirmiyor sadece 80’lerde Nintendo tarafınca piyasaya sürülen hususi kartuşlar, oyuncuların kendilerini hakikaten hususi hissetmesini sağlamıştı.

Nintendo’nun bazı yayınlarını hususi tasarımlarla piyasaya sürdüğü bu kartuşlar, adeta birer statü belirticiydi. Örnek olarak Zelda oyunları devamlı altın kartuşlarla gelirdi. Esasında bu, Nintendo’nun yakın zamana kadar sürdürdüğü bir anane hâline geldi. Hatta 2011 senesinde bile Zelda Efsanesi: Skyward Sword oyunu altın disklerle çıktı.

7. Nintendo Hotline:

İnternet çağlarında yaşıyoruz ve bir oyunun herhangi bir bölümünde takılıp kalırsanız 5 dakikalık bir araştırma ile bu probleminin üstesinden gelebilirsiniz. Bunu yapmak içinse YouTube’da bir video izleyebilir, forumlarda arama yapabilir ya da bir rehber okuyabilirsiniz. 80’lerin evlatları ise ne yazık ki bu kadar talihli değillerdi ve bir noktada takılırlarsa orada sıkışıp kalırlardı.

Normal olarak bu probleminin üstesinden gelmek için bir oyun dergisi okuyabilirlerdi sadece bunun problemi çözeceğine dair bir garantileri yoktu. Bu durumun farkına varan Nintendo, yalnız bu amaç için Nintendo Hotline adını verdiği bir yardım hattı kurdu. Böylelikle oyunun herhangi bir bölümünde takılırsanız bu numarayı arayabilir ve tecrübeli insanlardan size iyi mi ilerleyeceğiniz mevzusunda ipuçları alabilirdiniz. Temelleri 80’li yılların sonunda atılan bu yardım hattı, oldukça uzun seneler etkinlik verdi ve artık işe yaramadığı için 2010 senesinde kapatıldı.

8. Oyunlar imkânsız derecede zordu:

Günümüz oyunlarının zor bulunduğunu düşünüyorsanız 80’ler oyunlarından haberiniz yok anlamına gelir. Günümüzde sizi hakikaten zorlayan oyunlar bulmak oldukça güç. Esasen bir yerde takıldığınızda da yukarıda belirttiğimiz şeklinde 5 dakikalık bir aramadan sonrasında bu zorluğun üstesinden gelebiliyorsunuz. 80’li yıllarda ise oyunlar kolay olsa gerek, oldukça zordu hatta imkânsızdı.

Doğal ki oyunların bu kadar zor olmasının altında yatan en temel niçin bu şekilde tasarlanmalarıydı. Bir makineye jeton atıyor ve oyunda ilerliyordunuz, oyunu neredeyse bitirmek üzereyken bir yerde takılıyordunuz ve hakkınız bitiyordu. Hâl bu şekilde olunca da cebinizdeki para bitene kadar jeton alıyor ve salon sahibini varlıklı ediyordunuz.

9. Rol yapma oyunları:

Günümüzde dahi RPG oyunlar, oyun sektörünün en temel dayanaklarından biridir. Şimdilerde popülerliğini içten içe yitirse dahi sektörün en mühim oyun tarzlarından olan RPG’nin temelleri 80’li yıllara dayanıyor.

İlk başta klasik kalem ve kâğıt rol yapma oyunlarından esin alınarak tasarlanan RPG oyunları, 70’li yılların sonunda teknolojiyle harmanlandı ve video oyunlarına eşi benzeri görülmemiş bir yenilik kattı. Arkasından 80’li yılların başlangıcında Ultima I: The First Age of Darkness ve Wizardry piyasaya sürüldü. Bu öncülerin peşinden pek oldukça rol yapma oyunu piyasaya sunuldu sadece bir çok unutulup gitti.

10. Oyun oynamanın temelleri o yıllarda atıldı:

Zelda Efsanesi, Super Mario, Metroid, Castlevania, Metal Gear, Street Fighter, Final Fantasy, Dragon Quest, Sonic, Ninja Gaiden ya da Mega Man. Tüm bu oyunlar, oyun endüstrisindeki en efsanevi ve en sevilen oyunlardan bazıları ve hepsi, oyun sektörünü azca ya da oldukça bir halde etkiledi.

Peki tüm bu oyunların ortak noktası ne? Tahmin edebileceğiniz suretiyle yanıt, hepsinin 80’li yıllarda piyasaya çıkmış olması. Bu oyunlar, bugün bildiğimiz oyun oynama teriminin temellerini attı, hemen hemen başlangıç aşamasında olan oyun sektörünü ayakta tuttu ve yepyeni trendler başlattı.

80’lerin oyun sektörüne kısa bir seyahat yaptığımız içeriğimizin burada sonuna geliyoruz. İçerik süresince 80’lerde oyun oynamanın zorluklarına, maddi yükümlülüklerine ve ne şeklinde süreçlerden geçtiğine özetlemek gerekirse bir bakış attık. Bu aşamada bu ve bunun şeklinde içeriklerden haberdar olmak için bizi takip edebilirsiniz.