Elektrikli Otomobillerin En Pahalı Parçası: Batarya Niçin Bu Kadar Maliyetli?
Günümüzde elektrik otomobil fiyatlarını belirleyen en mühim faktörlerden biri hâline gelen bataryalar niçin bu kadar maliyetliler?
Elektrikli otomobiller son yıllarda sessizliği, çevreciliği ve performansı ile her insanın hayallerini süslese de fiyat etiketine baktığımızda çoğumuz bir duraksıyoruz. İçten yanmalı motorlara kıyasla daha azca hareketli parçası olmasına karşın, bu otomobillerin fiyatını yukarı çeken oldukça temel bir başrol oyuncusu var… O da bataryalar.
Neredeyse otomobilin toplam maliyetinin üçte birini, bazı modellerde ise yarısını oluşturan bu dev enerji depoları, elektrikli otomobil sektörünün en pahalı bileşeni konumunda. Peki telefonumuzdaki pillerin oldukça daha gelişmiş ve büyük bir versiyonu olan bu bataryalar niçin bir otomobil motorundan daha pahalıya mal oluyor?
Nadir görülen kıymetli hammaddeler
Batarya maliyetlerinin bu denli yüksek olmasının ilk ve en mühim sebebi, işin mutfağında doğrusu kullanılan hammaddelerde yatıyor. Bir elektrikli otomobil bataryası, marketten aldığımız bayağı pillerden oldukça değişik olarak lityum, kobalt, nikel ve manganez benzer biçimde oldukça kıymetli ve yeryüzünde nadir görülen metallerin karışımından oluşuyor. Bu madenleri yerin altından çıkarmak, saflaştırmak ve bataryada kullanılabilecek kaliteye getirmek inanılmaz derecede zahmetli bir madencilik süreci gerektiriyor.
Üstelik bu elementler dünyanın her yerinde bulunmadığı için tedarik zincirinde yaşanmış olan sıkıntılar yada jeopolitik gerginlikler, hammadde fiyatlarının aniden fırlamasına niçin olabiliyor. Kısaca aslına bakarsak batarya dediğimiz şey rahat bir enerji deposu değil, içinde mücevher değerinde elementlerin olduğu bir kimya laboratuvarı benzer biçimde düşünülebilir.
Yüksek teknoloji gerektiren kırılgan üretim süreci
Hammaddeleri temin etmek işin yalnız başlangıcı, bu tarz şeyleri bir araya getirip güvenli ve verimli bir batarya paketi oluşturmak da ayrı bir teknoloji savaşı gerektiriyor. Batarya hücrelerinin üretimi, toz ve nemden arındırılmış, ameliyathane titizliğindeki hususi odalarda yapılıyor zira en küçük bir yabancı madde, bataryanın ömrünü kısaltabiliyor ve güvenlik riski oluşturabiliyor.
Binlerce ufak pil hücresinin bir araya getirilmesi, bunların ısınmasını engelleyecek soğutma sistemlerinin entegre edilmesi ve hepsini yönetecek akıllı bir yazılımla donatılması, oldukça ciddi bir mühendislik emek vermesi istiyor. Otomobil üreticileri bu kırılgan üretimi sağlamak için devasa fabrikalar kuruyor ve bu fabrikaların yatırım maliyetleri de organik olarak her bir bataryanın fiyatına ekleniyor.
Bitmeyen Ar-Ge yatırımları ve geliştirme maliyetleri
Elektrikli otomobil teknolojisi, yüzyıllık geçmişi olan benzinli motorlara kıyasla hâlâ emekleme ve gelişme aşamasında sayılır. Bu da otomobil devlerinin daha uzun menzil, daha süratli şarj ve daha güvenli kullanım sunabilmek için Ar-Ge departmanlarına milyarlarca dolar akıtması anlamına geliyor.
Mühendisler her gün bataryayı daha hafifletmek ve kapasitesini çoğaltmak için yeni yollar arıyor. Hemen hemen hızla gelişen teknolojinin standarda oturmamış olması ve devamlı yenilenmesi, meydana getirilen bu devasa araştırma ve geliştirme harcamalarının son kullanıcı fiyatına yansımasına niçin oluyor. Biz tüketiciler olarak aslına bakarsak yalnız bataryanın üretim maliyetini değil, bununla beraber geleceğin teknolojisini bugünden kullanabilmek için harcanan o büyük emeğin bedelini de ödüyoruz.
Gelecekte batarya tutarları düşecek mi?
Tüm bu maliyet kalemlerine karşın tablo tamamen karanlık değil. İyi haber şu ki teknoloji geliştikçe ve üretim hacmi arttıkça maliyetler düşme eğilimi gösteriyor. Seri üretim arttıkça “ölçek ekonomisi” devreye giriyor ve fabrikalar daha çok batarya ürettikçe birim başına düşen maliyet azalmaya başlıyor.
Gelecek yıllarda katı hâl bataryaları benzer biçimde yeni teknolojilerin yaygınlaşması ve geri dönüşüm şekillerinin gelişmesiyle beraber, elektrikli otomobillerin benzinli araçlarla fiyat rekabetine girmesi, hatta daha ucuz hâle gelmesi umut ediliyor. Şu an ödediğimiz yüksek karşılık, aslına bakarsak bir geçiş sürecinin sancısı sadece tünelin ucundaki ışık, elektrikli otomobillerin her geçen gün daha erişilebilir olacağını gösteriyor.
