Engelliler İçin ÖTV’siz Vasıta Alım Şartları Nedir? – 2024

Bilhassa 2024’ün ilk 2 ayında üstün dereceli otomobil satılmasında engelli araçların büyük payının olması bu mevzuyu daha da gündeme getirdi. 2 aylık süreçte, vasıta satış oranlarının yüzde 40’ının ÖTV muafiyeti olan araçlardan oluşması da birçok kişinin tercihlerini bu yönde yaptığını kanıtlar durumunda.

“Engelli raporu nedir, iyi mi alınır? ÖTV indirimiyle vasıta almak için hangi şartlar gereklidir?” benzer biçimde birçok sual engelli bireylerin vasıta alma sürecinde araştırmış olduğu mevzular içinde. ÖTV’siz vasıta satın alma hakkında bilgiler dahilinde dört gözle beklenen tüm sorulara açıklık getiriyoruz.

Engelli raporu nedir?

Engelli raporu, bir kişinin engellilik durumunun resmî olarak tanınması ve bu durumun derecesinin belirlenmesi için sıhhat kuruluşları tarafınca verilen resmî bir belge. Engellilik durumunun ciddiyetine gore yüzde olarak anlatılan bu rapor ile engelli bireyler devlet tarafınca sağlanan çeşitli toplumsal hak ve hizmetlerden faydalanabiliyor.

Engelli raporu, Sıhhat Bakanlığı tarafınca yetkilendirilmiş hastanelerden alınıyor. Bu hastanelerdeki heyetler tarafınca düzenlenen raporda da engellilik durumu, engel grupları, engellilik türü ve dereceleri içeriyor.

Lüzumlu evrak ise şöyleki:

• Nüfus cüzdanı, nüfus cüzdanı fotokopisi
• 5 tane vesikalık fotoğraf
• Vasi kararının belgesi
• Engellilik oranı için imzalı ve onaylı muayene belgesi
• Engelli sıhhat kurulu raporuna başvurmak için hastaneden verilen dilekçe
• Engellilere hususi müracaat formu

Vasıta alımında ÖTV muafiyeti nedir?

Hususi Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi, engelli bireyler için büyük maddi avantaj elde eden mühim bir destek. Bu destek yardımıyla engelli bireyler engellilik durumuna haiz olduklarını gösteren rapora dayanarak, vasıta alımlarında ÖTV ödemekten muaf tutuluyorlar.

ÖTV muafiyetinden kimler yararlanabilir?

• Engellilik oranı yüzde 90 yada üstünde olan erişkin engelliler
• Çocuklar İçin Hususi Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) “Hususi Şart Gereksinimi Vardır (ÖKGV)” ibaresi bulunan 18 yaş altı engelliler
• Engellilik oranı yüzde 90’ın altında olan engelliler, engelli sıhhat kurulu raporunda “Bir tek hareket ettirici aksamda hususi tertibatlı taşıt kullanımı gerekir.” değerlendirmesi bulunanlardan, ilk iktisabı yapılacak taşıtın hareket ettirici aksamında (debriyaj pedalı, fren pedalı, gaz pedalı ve/yada vites kolunda) tadilat yaptırılmasını gerektirecek özellikte olan engelliler ÖTV istisnasından yararlanabilirler.

Engelli raporu ile iyi mi vasıta alınır?

Engelli raporu ile vasıta almada bazı şartlar var. Bu şartların yanı sıra alınacak vasıta için bir de aracı engelli ferdin mi yoksa kendisinden başkasının mı kullanacağı benzer biçimde durumlar da mevcut.

Aracı kullanmayan engel durumların yer almış olduğu raporlarda çoğu zaman otomatik vitese yada tertibata gereksinim duyduğu yer alır. Eğer engelli fert aracı kullanacaksa doğal ki bir de sürücü belgesi olması gerekiyor.

Aracı kendisi kullanmayacak kişilerle yüzde 90’ın üstünde engel durumu olanlar için ise süreç birazcık daha değişik. Aracı kullanacak kişiler için bazı şartlar aranırken engelli fert için yeterlik alma kuralı yok.

Engelli vasıta için lüzumlu evrak neler?

• Vergi dairesinden alınmış ÖTV ödeme yada muafiyet belgesi
• Sürücü belgesi
• Kimlik fotokopisi
• Sıhhat Bakanlığınca yetkilendirilmiş hastaneden temin edilen engelli raporu
• Vasıta ve engel durumu uyum belgesi

Engelli adına araçları kimler kullanabiliyor?

Yüzde 90 ve üstü engelli ile malul vasıta sahibi eğer aracını kullanamıyorsa aracı yalnız engelli kişinin eşi, aynı il sınırında ikamet eden birinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımları ile kardeşleri, noterce düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen B sınıfı yeterlik sahibi olan bir sürücü kullanabiliyor.

Engel derecesi yüzde 40 ila 89 orasında olan kişiler ise H sınıfı sürücü belgesi (1 Ocak 2016’dan ilkin alınmış) yada üstünde engelli ibaresi bulunan yeni tip B sınıfı sürücü belgesine haiz olmalı. Ek olarak yeterlik üstünde de hususi tertibatlı vasıta kullanabilir ibaresinin yer alması gerekirken aracın da kendi adına tescilli olması lazım.

Engelli vasıta fiyat sınırı nedir?

Engelli vasıta almak isteyenler sıfır engelli vasıta fiyatlarında limiti de öğrenerek model beğenmesi gerekiyor. Bu mevzuda da doğal ki bir sınırlama bulunuyor.

Malul ve engelliler tarafınca beş yılda bir defaya mahsus olan bu müstesnada, motor silindir hacmine bakılmaksızın, hususi tüketim vergisi ve öteki her türlü vergiler dahil bedeli 1**.591,200 TL’nin altında olan** binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon, vb. taşıtlar alınabilir. Bunun yanı sıra eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ yada altında motor silindir hacmine haiz van, panelvan, kamyonet, pick-up, vb. taşıtlar da buna dahildir.

Sadece engel derecesi durumuna gore bu aşamada ayrılan bir nokta var. Yüzde 90 yada daha çok engel derecesi bulunanlar için engelliğe uygun hareket ettirici hususi tertibatlı olması ve engellinin bizzat kullanımı şartı yokken engellilik derecesi yüzde 90’ın altında olanlar için bu şartlar aranır.

Araçlarda ne tür değişimler yapılıyor?

Araçlardaki değişiklik, engelli ferdin engel durumuna gore değişim gösteriyor. Mesela sürücünün her iki bacağı kısmi yada tamamıyla kullanılamıyorsa elden kontrollü gaz ve fren kiti takılır. Sürücü, direksiyona paralel şekilde yerleştirilen bu bölümden aracın kontrolünü sağlayabilir. Çoğu zaman orijinal gaz ve fren pedalı ise mevcudiyetini korur.

Eğer engelli ferdin sol bacağı yoksa araçta herhangi bir değişim yapılmaz bundan dolayı sürücü otomatik vitesli vasıta kullanmaya uygundur. Sadece kollardan biri fonksiyonunu kaybetmişse de direksiyon üstü tutma kolu takılır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Her engelli fert ÖTV indiriminden faydalanabilir mi?

ÖTV indiriminden faydalanabilmek için engelli ferdin belirli bir engellilik oranına haiz olması gerekir. Genel olarak yüzde 40 ve üstü engellilik oranı bulunan bireyler ve belirli koşulları elde eden zihinsel ya da psikososyal engelli bireyler bu haktan yararlanabilir.

ÖTV indirimli vasıta satın aldıktan sonrasında aracı satabilir miyim?

ÖTV indirimli olarak satın alınan araçlar, 5 yıl süresince satılamaz yada başka bir kişiye devredilemez. Satışın yapılabilmesi için vergi dairesine başvurup ÖTV hesaplama yapılması gerekir. Sadece 5 yıl bittiyse herhangi bir sınırlama olmadan aracın satışı yapılabilir.

5 yıl dolmadan otomobil perte çıkarsa yeni vasıta alımı için muafiyet sağlanır mı?

Zelzele, heyelan, yangın, sel yada kaza sonucu eğer vasıta kullanılmaz hâle gelip hurdaya çıktıysa yeni bir taşıt alımında ÖTV’den muaf sağlanır. Bunun için de engelli bireylerin, bu sebeplerden dolayı aracın kullanılamaz hâle geldiğini gösteren ekspertiz raporu ile “Hurdaya çıkmıştır.” damgası vurulmuş belgeyi aslı ve noter onaylı hâli ile ibraz etmesi zorunludur.

Engelli yakınına ÖTV indirimi var mı?

Bilhassa bu sual, birçok kişinin merak etmiş olduğu mevzular içinde yer alır. Maalesef bu hak yalnız engelli bireyler için geçerlidir ve çevresindeki herhangi bir başka şahıs bu haktan yararlanamaz.