Kolombiya’da Seçimlere “Suni Zekâ Talibi” Damga Vurdu: “Gaitana” ile Tanışın!
Kolombiya’da “Gaitana” adlı bir suni zekâ avatarı yeni seçimlerde aday oldu. Peki seçilebilir mi ve seçilirse iyi mi bir yönetim süreci geçirecek?
Kolombiya’da yaklaşan parlamento seçimlerinde bir suni zekâ avatarı aday oldu. “Gaitana” adlı bu dijital karakter, ülkedeki yerli toplulukların siyasal temsilini güçlendirmek amacıyla geliştirildi ve şimdiden binlerce şahıs tarafınca desteklenmeye başlandı.
Gaitana, Zenú topluluğundan mühendis Carlos Redondo ve ekibi tarafınca oluşturuldu. Adını 16. yüzyılda İspanyol sömürgeciliğine karşı direnen bir yerli liderden alan avatar, mavi tende bir bayan olarak tasvir ediliyor ve çevre ile hayvan haklarını korumak için çaba sarfeden bir karaktere haiz. İspanyolca konuşan bu suni zekâ karakterine yönelik oluşturulan platformun şimdiden 10 binden fazla kullanıcısı bulunuyor.
Peki bir suni zekâ seçime katılabilir mi?
Kolombiya yasaları yalnızca gerçek kişilerin aday olmasına izin verdiği için Redondo Senato’ya, antropolog Alba Rincón ise Temsilciler Meclisi’ne aday oldu sadece oy pusulasında ikisinin yanında “suni zekâ“ ibaresi içeriyor. Seçilmeleri durumunda iki temsilci, yasama kararlarını direkt kendileri almak yerine Gaitana platformu üstünden topluluklarının görüşlerini biriktirerek karar verecek.
Platform, yerli toplulukların geleneksel “cabildo” adlı meclis sisteminden esin alıyor. Gaitana yardımıyla vatandaşlar tavsiyeler sunabilecek, tartışabilecek ve ortak kararlar tasarıya dönüştürülebilecek. Şeffaflığı sağlamak için sistemde blokzincir ve akıllı sözleşmeler kullanılıyor. Ek olarak 15 kişilik bir etik komitesi, temsilcilerin topluluğun kararlarına bağlı kalmasını denetleyecek.
Kolombiya halkı ikiye bölündü
Bu yenilikçi girişim tartışmaları da bununla beraber getirdi. Uzmanlar, web erişiminin sınırı olan olduğu kırsal ve yerli bölgelerde her insanın platforma ulaşamayabileceğini söylüyor. Ek olarak suni zekâdaki ihtimaller içinde problemler, veri güvenliği riskleri ve manipülasyon ihtimali de eleştirilen mevzular içinde.
Dünyada daha ilkin de suni zekâ destekli siyasal girişimler denendi sadece başarı göstermiş olan olmadı. Gene de Redondo, Gaitana’nın bir deneyden fazlası olduğuna inanıyor ve projenin “demokrasiyi küresel ölçekte dönüştürebileceğini” söylüyor.
Kolombiya’daki bu olağan dışı aday, seçimleri kazanıp kazanmasa da şimdiden mühim bir suali gündeme getiriyor… Geleceğin demokrasisinde kararları insanoğlu mı verecek, yoksa onları yönlendiren algoritmalar mı? Artık bunu zaman içinde hep beraber göreceğiz.
