Optimizasyon Nedir, Ne İşe Yarar?

Optimizasyon nedir, çoğumuz biliyoruz. Genel olarak bir işin iyi hale getirilmiş olması anlamına gelir. En azından bilgisayar bilimleri başta olmak suretiyle pek oldukça alanda bu anlamıyla kullanılır. Sadece söz mevzusu oyun dünyası olduğu süre optimizasyonun yalnızca iyiyi sunması yetmez, iyi optimize edilmiş bir oyun pek oldukça değişik sistemde en iyiyi sunmayı hedeflemek ve bunu uygulamak zorundadır.

Steam şeklinde platformlardaki oyun yorumlarını okuyorsanız ‘İyi optimize edilmemiş oyun.’ ‘Oyun optimizasyonu fena.’ şeklinde cümleler görmüşsünüzdür. Bu yorumlar bir çok süre oyun performansının yeterince iyi olmadığını belirtse de aslen oyundaki yazılımsal bir hatayı da işaret ediyor olabilir. Gelin optimizasyon nedir, ne işe yarar birazcık daha yakından bakalım ve optimizasyonun oyun deneyimine tesiri nedir detaylarıyla görelim.

Optimizasyon nedir?

Bilgisayar bilimleri açısında inceleyecek olursak optimizasyon, bir işlemin yapılacağı en kısa yoldur. Bu kısayol sonucunda donanım fazla yük binmeden lüzumlu işi iyi bir halde sunabilir. Bu durum bir çok süre makul kabul edilir sadece bir işlem sonucuna en kısa sürede varmak oyun dünyasında kafi değildir.

Oyunların minimum sistem gereksinimleri vardır, maksimum için ise bir çok süre bir sınır belirlenmez. Bunun anlamı, minimum ile maksimum içinde yer edinen sayısız cihazda söz mevzusu oyunun sorunsuz bir halde emek vermesi anlamına gelir. Oyunun bunu sunması için en iyiyi sunması gerekir ki buna oyun optimizasyonu denmektedir.

Fena optimize edilmiş bir oyun demek, fena bir oyun deneyimi anlamına gelir. Sadece bunun anlamı devamlı oyun performansının fena olduğu demek değildir. Minimum ve maksimum sistemler içinde en iyiyi sunması ihtiyaç duyulan bir oyunun yazılımsal sorunları olabilir. Fakat optimizasyon problemine yol açan alan, bir çok süre oyunun grafik düzenlemeleridir.

Oyun optimizasyonunu etkileyen faktörler:

• Görüntü kalitesi
• Aydınlatma ve gölgeleme
• Extra efektler

Görüntü kalitesi:

Oyun optimizasyon karşılaştırması yapmak için bir çok süre 1920×1080 çözünürlük üstünden bir değerlendirme yapılır sadece bu değerlendirme esnasında 2K ve 4K şeklinde çözünürlükleri gözden kaçırmamak gerekir. Günümüz çağdaş oyunlarında görüntü kalitesi karşılaştırmaları birazcık daha karışık bir hal alabilir.

FXAA yada SMAA şeklinde son görüntü üstüne odaklanan yöntemler, kare başına hafifçe ofsetlerle oluşturma yöntemi, MSAA şeklinde px başına düzenleme şekilleri ile tüm bu şekilleri içeren TXAA şeklinde yöntemler; maliyet ve örnekleme açısından değişik sonuçlar doğursalar bile oyun optimizasyonunun temelini oluştururlar.

Aydınlatma ve gölgeleme:

Bir oyunda yer edinen dinamik ışık döngüleri ve arazi deformasyonu şeklinde detaylar üstüne şekillendirilen ışıkların hareket etmesi, ışık yoğunluğunun değişmesi, oyuncu hareketleri ve buna bağlı arazi değişimleri ile ışık davranışları ve gölgeler; oyun optimizasyonunun temelini oluşturduğu şeklinde ışığa gerçekçi tepkiler veren yüzey ve atmosferler yaratmak, oyun maliyetini belirleyen ana unsurlardandır.

Extra efektler:

Görüntü kalitesi, aydınlatma ve gölgeleme sayılmayan öteki efektler de hem maliyet hem de optimizasyon mevzusunda son aşama önemlidir. Bokeh alan derinliği yaratan efektler, odak dışı görüntü parçaları ve benzeri görüntü özelliklerinin iyileştirilmesi minimum ve maksimum donanımdaki bilgisayarlara ne kadar uygun olursa oyun optimizasyonu da bir o denli iyi olacaktır.

İyi optimize edilmiş bir oyun iyi mi çalışmalı?

Bir süredir oyunların grafik ayarlarında karşımıza düşük, orta, yüksek, devasa yükseklikte ve ultra şeklinde seçenekler çıkıyor. Bunlar grafik ön ayarlarıdır ve bir çok süre tam olarak oyuncuya istediğini sunmasa bile rehberlik etmesi açısından pozitif görülür. Geliştirme esnasında odak noktası orta ön ayardır. Buna gore daha aşağı ve daha yukarı olan ayarlar belirlenir.

Orta düzeyde bir standart ayarlandıktan sonrasında oyun ekibi bunun üstünde emekler yaparak her düzeyde kaliteli bir görüntü ve sorunsuz performans yakalamayı hedefler. Her şey iyi şeklinde görünse bile son sonucu veren bir çok süre bu teknik detaylardan pek anlamış olmayan oyuncu oluyor. Netice ise maalesef bir çok süre düşük performanslı bir oyun oluyor.

Oyun geliştirici yazılım esnasında küçük bir detay ilave ederek oyunların cihazın GPU, CPU şeklinde değerlerini öğrenmesini sağlayabilir. Cihazın sistem düzeyini bilen oyun, buna gore kendi grafik seçeneğini sunmalıdır. Böylece minimum ve maksimum tüm sistemlerde oyun doğru bir görüntü sunarak oyun optimizasyon seviyesini en üst düzeyde sergileyecektir.

Benzer bir mesele, konsol oyunlarının PC versiyonlarında da yaşanıyor. Grafik ayarı varsayılan olarak orta şeklinde belirleniyor sadece platformlar arası belirgin farklar sebebiyle ortaya optimize edilmemiş bir oyun çıkıyor. Elbet, lüzumlu donanıma haiz oyuncular bu ayarları değiştirebiliyor sadece bilgisizlik ya da donanım eksikliği sebebiyle pek oldukça oyuncunun optimizasyon problemi yaşamış olduğu da açık bir gerçek.

Oyun optimizasyonu yapmak bu kadar mı zor?

Aslına bakarsak oyun optimizasyonu zor ya da kolay demek doğru değil. Şundan dolayı geliştirilen her oyuna gore değişen bir durumdur. Sadece şu şekilde de bir durum var ki bazı oyunların yazımı esnasında optimizasyonu güçlendirecek tek bir kod dizilimi eklemek bile harcanan süreye karşı kafi verimliliği sağlamıyor.

Özetlemek gerekirse oyunu optimize etmek için harcanan emeğin sonucu bir çok süre harcanan emeğe değmiyor. Şundan dolayı oldukça geniş bir donanım yelpazesinin her birinde doğru performansı sağlamak {hiç de} kolay değil. Sadece oyun geliştiricilerin bir kısmının optimizasyona minimum zamanı ve maliyeti ayırdıkları da unutulmamalı.

Dying Light, hareketli karakterler ve gerçekçi ışık döngüsü ile başarı göstermiş bir açık dünya oyunu olsa da pek oldukça oyuncu bu oyunu standart çözünürlük değerlerinin neredeyse %55 altında oynayabildiklerini söylediler. Deus Ex: Mankind Divided oyununda da benzer bir MSAA problemi yaşandığı biliniyor. Metro 2033 ise beklenmediği halde optimizasyon mevzusunda tam not alan oyunlardan biriydi.

Oyun performansını direkt olarak etkileyen optimizasyon nedir, ne işe yarar, oyun deneyimine tesiri nedir şeklinde dört gözle beklenen soruları yanıtladık ve mevzu hakkında bilmenizde fayda olacak detaylardan bahsettik. Optimizasyon problemi yüzünden tadınızı kaçıran oyunları yorumlarda paylaşabilirsiniz.