Reklam Engelleme Uygulamaları Niçin Her Reklamı Engellemez?

Video izlerken, oyun oynarken, bir yazı okurken karşımıza sürekli reklam çıkıyor. Elbet, bir yayıncının gelir elde etmesi için reklam gerekiyor fakat oyunda level atlamaya, 10 dakikadan uzun video izlemeye korkar hale geldik. Bundan dolayı pek oldukca kullanıcı artık reklam engelleme hizmetlerini kullanıyor. Reklam engelleme hizmetlerinin mobil, masaüstü, web tarayıcısı hususi versiyonları bulunuyor.

Bilhassa mobil cihazlarda kullandığımız süre bizlere rüya şeklinde bir kullanım deneyimi sunan bu mobil uygulamalar hakkında “verilerimizi başkalarına satıyorlar, reklamverenlerle anlaşmaları var” şeklinde söylemlere artık alıştık. Bu iddialara yakından bakalım ve güvenli bir reklam engelleme uygulaması iyi mi seçilir sorusunu yanıtlayalım.

Reklam engelleme uygulamaları aslına bakarsak reklamları tam olarak engellemez: Peki niçin?

Tamamen parasız bir eklenti ya da bir mobil uygulama indiriyoruz ve kabusumuz olan reklamlardan artık kurtuluyoruz, o şekilde mi? Aslen durum devamlı bu şekilde olmuyor. Kısaca reklamların bir kısmı göstermelik olarak engelleniyor, sadece kullanıcı hala akın akın reklam görmeye devam ediyor.

2015’te Business Insider’ın yayınladığı bir habere nazaran Google, Microsoft, Amazon, Taboola şeklinde büyük firmalar, AdBlock Plus reklam engelleme hizmetine yüklü oranda para ödeyerek, reklam barajını kaldırttılar. Hatta aynı habere nazaran Google, standart reklam politikası yerine AdBlock Plus ile anlaştığı için toplamda 887 milyon dolar tutum etti.

Reklam engelleme hizmeti ile reklamveren arasındaki bu emsal anlaşmanın, 2015’ten bu yana aslına bakarsak yaygın bir iş modeli olduğu düşünülüyor. Hatta bunu siz de deneyimlemiş olabilir, reklam engelleme hizmeti açıkken reklam görmeye devam etmiş olabilirsiniz. Bazı reklam engelleme hizmetleri, anlaşmalarla bazı reklamları beyaz listeye alarak göstermeye devam ediyor. Kısaca kafi ödemeyi meydana getiren bir reklamveren, engelleme uygulamasına karşın reklam göstermeye devam edebiliyor.

Durum bu şekilde olunca reklam engellemek için değişik yollara başvuranların sayısı artıyor, sadece oldukca ciddi riskler var:

Reklamveren şirketlerle antak kalma yapmak normal olarak işin ticari yanı. Bu anlaşmaları meydana getiren reklam engelleme hizmetleri, genel anlamda kullanıcı deneyimi odaklı çalışan firmalar oluyor. Sadece reklamlardan tamamen kurtulmak isteyenleri fena bir senaryo karşılayabilir. Zira güvenilmez uygulamalar, kullanıcı verilerinizi reklamverenlere değil, onun yerine fena niyetli taraflara satabilir.

Eğer kullandığınız üçüncü parti reklam engelleme hizmeti parasız kullanım sunuyor ve reklamverenle de antak kalma yapmıyorsa geriye en kıymetli alışveriş ürünü olan “kullanıcı verileri” kalıyor. Kimbilir, bir ihtimal bu uygulamaları indirirken onayladığınız uzun kullanıcı sözleşmesi ile bu duruma onay veriyor bile olabilirsiniz.

Meşhur sözü anımsamak gerekiyor; eğer bir ürüne para ödemiyorsanız, ürün sizsiniz. Tüm hizmetlerin bir numaralı gelir kaynağı olan reklamları parasız bir halde engellemek isterken, aslına bakarsak bilgilerinizi ticari bir halde kullanılmasını da onaylıyorsunuz. Sadece bu ticaretin amacı fena ise size son baktığınız ürünün benzerlerini göstermek için tecim yapılmıyor. Onun yerine kredi kartı bilgileriniz, e-postalarınız riske girebiliyor. Hatta galerinizdeki fotoğrafları bile riske sokacak uygulamalar var.

Uygulama marketlerindeki reklam engelleme uygulamalarının Google ile anlaşması var:

Dünya genelinde en yaygın reklamveren şirket Google, dünya genelinde en yaygın kullanılan işletim sistemi Android’in sahibi de Google. Iyi mi oluyor da kendi uygulama mağazası Play Store üstünden reklam engelleme uygulamaları yayınlanmasına izin vererek kendi gelir kapısını kapatıyor? Elbet bu probleminin yanıtı da rahat, her uygulamaya izin vermiyor.

Play Store üstünden gösterilen reklam engelleme uygulamaları genel olarak yalnızca Google Chrome şeklinde web tarayıcıları üstünden gösterilen reklamları engeller. Oyunlarda ya da YouTube’da gösterilen reklamları tamamen engelleyecek bir hizmet, Play Store üstünden yayınlanmaz. Eğer Chrome dışındaki uygulamalarda yer edinen reklamları da engellemek isterseniz, üçüncü parti seçeneklere başvurmanız gerek. Bu da güvenliğiniz için kaygı duymanız icap ettiğini gösteriyor ve bizi bir sonraki başlığımıza götürüyor.

Üçüncü taraf uygulama mağazalarındaki reklam engelleme uygulamaları daha da beter olabilir:

Play Store ya da App Store üstünden indirdiğiniz reklam engelleme uygulamalarının arka planda yaptıkları anlaşmalar, dev şirketlerin anlaşmalarına kıyasla daha karanlık olabilir. Üçüncü taraftan indirdiğiniz bir reklam engelleme uygulaması, eğer kurumsal bir iş modeli dahilinde hizmet vermiyorsa büyük olasılıkla kişisel verileriniz, gerçek anlamda çekince altına giriyor.

Tamamen parasız olan ve Google şeklinde bir şirket ile de antak kalma yapmayan reklam engelleme hizmeti iyi mi para kazanıyor? Artık bu, tamamen sizin hayal gücünüze kalmış durumda. Verilerinizi satıyordur, cihazınız üstünden kripto para madenciliği yapıyordur, mobil bankacılık hizmetlerinize sızıyordur, en iyi ihtimalle karşınıza “olur olmadık reklamlar” çıkarıyordur.

Unutmamakta yarar var, hiçbir şirket kamu hizmeti olarak bir mobil uygulama geliştirmez ve bunu yayınlamaz. Ya ücretli abonelik sistemi vardır ya da reklam göstererek gelir elde ediyordur. Her ikisi de yoksa, ne olursa olsun arka planda yapılmış anlaşmalar ya da daha karanlık bir taraf vardır.

Eğer reklamları engellemek istiyorsanız, doğru uygulamayı iyi seçmeniz gerek:

Reklam engelleme hizmetleri ile ilgili bu kadar karanlık detay bildikten sonrasında normal olarak artık birine güvenmek iyice zorlaşacaktır, sadece gene de bu şekilde bir uygulama indirirken dikkat edebileceğiniz bazı noktalar var. Bu noktalara dikkat ederek en azından sınırı olan da olsa bir güvenlik tedbiri almış olmuş olursunuz.

Reklam engelleme uygulamasının başlığını ve açıklamalarını dikkatli okuyun. Şüpheli uygulamalar baştan savma ve yazım hataları ile dolu açıklamalar ve başlıklar paylaşırlar. Öteki kullananların uygulama hakkında yazdıkları yorumları inceleyin. Cihazda şüpheli işlemler gerçekleştirdiyse bir kullanıcı ne olursa olsun bu durumdan bahsetmiştir.

Uygulamanın kaç şahıs tarafınca inmiş olduğu de oldukça mühim. Bir ihtimal yeni bir uygulamadır ve milyonlarca kişiye ulaşamamıştır fakat gene de sizi doygunluk edecek bir indirme sayısı görmelisiniz. Reklam engelleme uygulamasının cihazda erişmek istediği alanları azca oldukca tahmin edersiniz. Kameranıza, mikrofonunuza, fotoğraflarınıza, mesajlarınıza, kişilerinize erişmek isteyen bir reklam engelleme uygulamasına izin vermeyin.

En iyi formül devamlı sevdiğiniz içerik üreticilerini desteklemektir:

Reklamları engellemek için aslına bakarsak yapılması ihtiyaç duyulan şeylerden birisi de sevdiğiniz içerik üreticilerine destek olmaktır. Abonelik modelinin geçerli olduğu platformlar, oldukca cüzi ücretler ile daha iyi tecrübe sundukları paketlere haiz. Ek olarak abonelik modeli, içerik üreticisinin işine devam etmesini elde eden destekleme kültürüne de uygun bir model. Ek olarak kullanıcı olarak risk almadan reklamları engellemiş oluyorsunuz. Eğer ücretli aboneliklere para harcamak istemiyorsanız, reklamları kapatmadığınızda üreticiye destek sağlarsınız.

Ihmal etmeyin ki her içerik üreticisi aslına bakarsak bir girişimcidir ve yapmış olduğu işi, yaşamının merkezi haline getirmek ister. Reklamları engellemek, içerik üreticilerinin desteklenmesini zorlaştırır.