Bazı Oyuncular Niçin “Ters” Yönlendirme Tuşları Kullanıyor?

Bir oyun kolu ile açık dünya oyunu oynadığınızı hayal edin. Yönettiğiniz karakterin yukarıya bakması için aşağı yön tuşunu mu yoksa yukarı yön tuşunu mu kullanırsınız? “Yukarı bakmak için yukarı yön tuşunu kullanırım” diyorsanız çoğunlukta olduğunuzu söyleyebiliriz. Sadece sayısı {hiç de} küçümsenmeyecek oranda oyuncu, yukarı bakmak için aşağı yön tuşunu kullanıyor. Peki niçin?

Fazlasıyla spesifik bir mevzu olduğundan bazı oyuncuların niçin yukarı bakmak için aşağı yön tuşunu kullandığını kati bir halde açıklayan bir araştırma bulunmuyor. Sadece İngiliz medya kuruluşu The Guardian, bu mevzuyu merak etti ve alanında uzman nörobilimci ve psikologlarla da görüşerek geçtiğimiz şubat ayında bu mevzuda bir yazı yayınladı.

Hangi yöne bakmak için hangi yön tuşuna bastığınız alışkanlıklarla ilgili olabilir


Söz mevzusu yazı, niçin bazı oyuncuların yukarı bakmak için aşağı yön tuşunu kullandığı sorusuna iki ayrı cevap veriyor; alışkanlık ve oyunu idrak etme biçimi. Söz mevzusu eğilimin bir alışkanlık bulunduğunu ifade eden görüşe nazaran bazı oyuncuların yukarı bakmak için aşağı yön tuşunu kullanmasının tek sebebi, oynadıkları ilk oyunlar.

Buna nazaran; oyun oynamaya Flight Simulator, LucasArts X-Wing, Tie-Fighter benzer biçimde simülasyon ya da TimeSplitters 2, GoldenEye, Turok benzer biçimde varsayılan olarak yukarı bakmak için aşağı yön tuşunun kullanıldığı oyunlar ile başlamış olan oyuncular, alışkanlıkları gereği oynadıkları öteki oyunlarda da yönlendirme ayarlarını bu şekilde yapıyorlar. Sadece bu kuram, bazı oyuncuların bu şekilde bir alışkanlığa haiz olmasalar bile oyun ayarlarında Y eksenine tersine çevirme isteklerini açıklamadığından tamamen kabul görmüş değil.

Oyunu iyi mi algılıyorsanız, karakterinizi de o şekilde yönetiyorsunuz


İkinci kuram, yukarı bakmak için hangi yön tuşunun kullanılacağına, oyunu idrak etme biçimimizin karar verdiğiniz söylüyor. Şöyleki ki; kendini yönettiği karakterin yerine koyan oyuncular, tuşlar ile kadrajı yönettiklerini düşündüklerinden yukarı bakmak için yukarı yön tuşunu kullanıyorlar.

Yukarı bakmak için aşağı yön tuşunu kullanan oyuncular ise kendilerini karakterin haricinde, onun arkasında ya da üstünde duran bir yönetici olarak görüyorlar. Bu oyuncular, yukarı bakmak için karakterin başını geriye yatırması icap ettiğini düşünüyorlar ve aşağı yön tuşuna basarak görüntüyü değil karakteri yönetmiş oluyorlar. Karakteri yönlendirmek için oyun kollarındaki analog çubukları kullanan oyuncular, çubuğu aşağı çektiğinde analogun, başımızı geriye yatırdığımızdakiyle aynı hareketi yaptığını görebilirler.


Yukarı bakmak için hangi yön tuşunu kullandığımızın algısal bir farklılık bulunduğunu öne devam eden kuram, buna benzer bir örnek olarak dizüstü bilgisayarlardaki dokunmatik yüzeyin kullanımını gösteriyorlar. Karşınızda bir web sayfası bulunduğunu düşünün. Sayfanın aşağısındaki bir öğeyi görmek için dokunmatik yüzeyi aşağı mı yoksa yukarı mı kaydırıyorsunuz?

Ekranı yönettiğini düşünen kullanıcılar parmaklarını aşağı kaydırdıklarında görüntünün de aşağı ineceğini düşünerek bu yönde bir denetim kullanırken, sayfayı yönettiklerini düşünen kullanıcılar sayfanın parmaklarını kaydırdıkları yönde ilerleyeceğini düşünerek aşağıdaki bir öğeye ulaşmak için parmaklarını yukarı kaydırmayı tercih ederler.