Thanos Haklı Olabilir mi? (Ağır Spoiler İçerir)

Avengers: Infinity War’ı izlediyseniz, filmin baş kötüsü olan Thanos’un Ultron ya da Steppenwolf benzer biçimde ‘şeytani’ bir karakter olmadığını, insanları sırf fenalık olsun diye öldürmek istemediğini fark etmişsinizdir. Marvel Sinematik Evreni’nin en kuvvetli ‘fena’ karakteri olan Thanos, kaynak kıtlığına bir çözüm getirmek için zengin-fakir, güçlü-güçsüz, güzel-çirkin ayırt etmeden evrendeki tüm canlıların yarısını yok etmeyi amaçlıyordu. Peki acaba Thanos haklı olabilir mi?

Thanos, evrenin kurtuluşu için proaktif bir çözüme inanıyor. Bu çözümün teknik olarak bir soykırım olduğu su götürmez bir gerçek. Fakat Thanos’un amacını faydacı etik çerçevesinde tartışırsak, o denli da ‘fena’ olmadığını görmüş oluruz. Zira faydacılık, bir şeyin doğruluğunu yada yanlışlığını geleneksel ahlakı bir kenara bırakarak getirmiş olduğu faydalara nazaran yargılamaktadır. Dolayısı ile Thanos’un evren nüfusunu yarıya indirme çabası, aşırı nüfus ve kaynak kıtlığı benzer biçimde en büyük sorunlara çözüm getirebileceği için tamamen yanlış olarak nitelendirilemez.

Filmi izleyenler hatırlayacaklardır; büyük dövüşün peşinden Thanos, gerçeklik taşını kullanarak Tony Stark’a (Iron Man) yaşamış olduğu gezegen olan Titan’ın eski halini gösteriyordu. Thanos, Titan’ın geleceğini görmesine rağmen halkı onu dinlememişti; aşırı nüfus artışını takip eden kaynak kıtlığı, Titan’ın kendi kendini yok etmesine ve halkının parçalanmasına niçin olmuştu. Bunu gören Thanos, evrendeki nüfusu dizgesel olarak yarıya indirmeyi ve yaşamın devamlılığını sağlamayı kendine vazife bildi. Böylece öteki gezegenler aynı kaderi yaşamayacaklardı.

Thanos’un ruh taşını almış olduğu sahneyi tekrardan hatırlayalım; ruh taşını almak isteyen kişinin sevilmiş olduğu bir kişiyi feda etmesi gerekiyordu. Thanos, kızı olarak görmüş olduğu Gamora’yı feda edeceği için göz yaşı döküyordu. Bununla beraber Thanos, filmin ilerleyen sahnelerinde de hem sadık hizmetkarlarını hem de Gamora’yı kaybetmiş olduğu için tertipli olarak yaşamış olduğu günün bedelinin ağır bulunduğunu söylüyordu ve mutsuz görünüyordu. Pek fazlaca kişiye nazaran bu durum, Thanos’un şefkatli yanının açık bir göstergesiydi.

Avustralyalı bir terbiye filozofu olan Peter Singer, on senelerdir nüfusun denetim altına alınması icap ettiğini yazıyor ve söylüyor. Internet sayfasında, ‘’Devam eden küresel nüfus artışı felakete niçin olacak.’’ diyen Singer, bir anlamda Thanos’un haklı olabileceğinden bahsediyor. Singer da Thanos benzer biçimde faydacılık felsefesine inanıyor. Singer ölüme nesnel olarak yaklaşmıyor, eğer pozitif bir sonuca niçin olacaksa, Thanos benzer biçimde merhametli öldürmeyi destekliyor.

Bir felsefe, netice her ne olursa olsun öldürmeye karşı çıkarken, bir diğeri daha büyük bir yarar için öldürmeyi meşru görüyor. Avengers: Infinity War, bu felsefi çatışmayı muhteşem bir halde seyircilere aktarıyor. Vision, Thanos’un tüm sonsuzluk taşlarını elde etmemesi için kendisine yaşam veren zihin taşının yok edilmesini istiyor. Tüm yenilmezler buna karşı çıkıyor. Fakat yıkım kapıya dayandığında Scarlet Witch, zihin taşını yok ederek Vision’ı öldürmüş oluyor. Burada teknik olarak bir felaketin kıyısına geldiğimizde faydacılığın tek çözüm yolu haline geldiğini görmüş oluyoruz.

Tüm etik ve felsefi tartışmalar, bir anlamda filmin içinde son buluyor. Filmin başlangıcında vakit taşını korumak için Spiderman ve Iron Man’ı feda edebileceğini söyleyen Doctor Strange, filmin sonunda ihtimaller içinde 14 milyon gelecek senaristliğini gördükten sonrasında Iron Man’ı kurtarmak için vakit taşını Thanos’a teslim ediyor ve Thanos’un görevini tamamlamasının evreni kurtarmanın tek yolu bulunduğunu söylüyor. Bu da bir anlamda Doctor Strange’in Thanos’un haklı olabileceğini düşündüğü anlamına geliyor.

O halde bu soruya bir de siz cevap verin; Thanos haklı olabilir mi?