97 Senaristten Bildiri: 60dk’dan Uzun Dizi Senaryosuna Son

Son dönemde iyice hareketlenen Türk dizi dünyasında olabildiğince uzun hatta film şeklinde saatlerce devam eden bölümler görmekteyiz. Yurt dışındaki örnekleri maksimum 60dk olan diziler, iyi mi bizim için hoş geliyorsa, devletimizde de uzayan diziler bir süre sonrasında saçma gelebiliyor.

Bunun aslolan sebebi ise uzun senaryo yazmaları ihtiyaç duyulan senaristlerin bir süre sonrasında mevzuyu uzun sürelerden dolayı devam ettirememeleri. Heralde bu durum senaristin beceriksizliği değil, yapımcıların sıkıştırmaları ve kısa süre içinde bir film uzunluğunda senaryo yazması gerekmesi olarak dikkat çekiyor.

Örnek vermek gerekirse ortalama 1.5-2 saat devam eden Sherlock dizisi uzun soluklu bölüm vakasına örnek olsa da yılda bir tek 3-4 bölüm çıkmasıyla senaristin de kafası rahat oluyor. Sadece devletimizde her hafta bir film yazması ihtiyaç duyulan senaristler artık bundan resmen bunalmış. Bu mevzu hakkında #YerliDiziYersizUzun sloganıyla bildiri yazan senaryo yazarları derneği, şu ifadeleri kullanıyor;

İLAN EDİYORUZ: #YerliDiziYersizUzun

“Türkiye dizi sektöründe, senaryo yazarları olarak mutsuzuz.

Dünyanın hiçbir yerinde örneği olmayan, bir tek hakkıyla üretme sürecini değil, seyretme sürecini de olanaksız kılan 120-150 dakikalık diziler yazmaktan dolayı şiddetli mutsuzluk içindeyiz…

140 dakika, çarpı 30 küsür hafta süresince, hikâye anlatmaya çalışırken, dramanın gereği olan tüm temel ögelerden verdiğimiz tavizlerden dolayı, temposuz, akmayan, uzun bakışmalar, müzik-altılar ve flashbackerle şişirilmiş bölümler yazmaktan dolayı mutsuzuz.

Her hafta 140 dakikalık metin üretmek için, hayatımızda başka hiçbir şey hayata geçirmeye fırsat vermeyecek şekilde çalışmaya zorunlu olmaktan dolayı mutsuzuz.

Mesleğimize olan aşkımız, tutkumuz mevcut durumu devam ettirme enerjisini bizlere verirken, bu tempoya ayak uyduramadığı ya da uydurmak istemediği için mesleği bırakmış pek fazlaca ustamız, meslektaşımız adına mutsuzuz.

Yazdığımız dizilerin her bir bölümünün, yurt dışına satılırken üçe bölünmesi ve çarpı 3 bölüm para kazandırması uğruna, beyazperde dilinden uzak, günlük yaşam ritminde akan senaryolar yazdığımız için mutsuzuz.

Yedi gün içinde 140 dakika, tempolu ve sürükleyici bir bölüm yazmanın imkansızlığına karşın, arada hasbel yazgı iyi yazdığımız bölümlerin de zamansızlıktan dolayı bozulma edilmesi ya da etkisiz çekilmesi yüzünden mutsuzuz…

Dünyanın hiçbir yerinde bu sürelerde dizi yazılmaz ve üretilmezken; seneler ilkin 90 dakikaya hayır dediğimiz ‘Yerli Dizi, Yersiz Uzun!’ eyleminden bu yana gösterim süreleri 150 dakikalara çıkmış olduğundan; mesleğimiz, işimize olan saygımız, öykü ve senaryo üretirken haiz olduğumuz ustalaşmış görüşler ve insani şartlarda emek verme arzumuz yok sayıldığı için mutsuzuz.

Bu gidişat yüzünden fazlaca süratli yıprandığımız, yıprandığımız için de, yapımcıların kolayca senarist değiştirebilme halinden dolayı mutsuzuz.

Süreler yüzünden hikayelerimizi süratli tükettiğimiz, sonrasında top çevirerek kendi öykü ve karakterlerimize ihanet eder duruma düştüğümüz için mutsuzuz…

Uzun süreler yüzünden öyküsünü sürem finalinden ilkin tüketen, tükettiği için de sürem ortasında final meydana getiren diziler ve işi olmayan kalan tüm dizi çalışanları adına mutsuzuz.

Yapım şirketlerinin, aynı saatte öteki kanalda gösterilen diziden daha uzun süre yayında kalma hırsı uğruna, daha uzun bölüm talep etmesinden; hikâye süresini, hikayenin kendisinin belirlemesi gerekirken, bu rekabetin mevcut süreyi belirler duruma gelmesi saçmalığından dolayı külliyen mutsuzuz!

Dizi sürelerinin kısalmasının, Türkiye dizi sektöründe çalışan her birim ve her kişi için, daha insani şartlarda yazmak, üretmek, çekmek, oynamak ve daha evrensel, daha kaliteli işler yapabilmek için yaşamsal bulunduğunun altını çizerek,

Biz aşağıda adı bulunan senaryo yazarları olarak 60 dakikadan uzun devam eden diziler yazmamak için bir araya geldiğimizi, güç birliği oluşturduğumuzu ve görmezden gelinemeyecek, gözden çıkarılamayacak bir çoğunluğa ulaşmak için çalıştığımızı sektöre ve kamuoyuna duyuru etmek isteriz.

Dizilerin ve kanalların gelir deposu olan reklam bütçelerinin, bu sürelere gore revize edilmesini, tüm birimlerin bu mevzuda iş birliği içinde olmasını ve el birliğiyle, hızla bir batağa doğru giden Türkiye dizi sektörünün intiharına engel olmak için bu karar ve eylemimizin desteklenmesini tüm oyuncu, set çalışanı, yönetmen arkadaşlarımız ile yapımcılarımıza rica ile beyan ederiz.”

Bu açıklamanın altına imzasını atan Vatanım Sensin, Arka Sokaklar, Paramparça, Kiralık Aşk, Poyraz Karayel ve Adını Sen Koy şeklinde malum dizilerin senaryolarını da yazan senaristlerin olduğu tüm lise ise şu şekilde;

1. Selcan Özgür
2. Ezgi Özcan (Seviyor Sevmiyor)
3. Zeynep Küçükerciyes (Adını Sen Koy)
4. Nuran Evren Şit (Vatanım Sensin)
5. Ali Aydın (Vatanım Sensin)
6. Funda Alp
7. Meriç Demiray
8. Cem Görgeç
9. Cenk Boğatur
10. Derem Çıray (Paramparça)
11. Berfu Ergenekon (Anne)
12. Ercan Mehmet Erdem (46 Yok Olan)
13. Ceylan Güleç (Kiralık Aşk)
14. Sinan Biçici (Yaşam Kimi zaman Tatlıdır)
15. D. Gülden Çakır
16. Melih Çam (Yaşam Şarkısı)
17. Hasret Elginöz (Kırgın Çiçekler, Aşk ve Mavi)
18. Mahinur Ergun (Yaşam Şarkısı)
19. Ozan Yurdakul (Arka Sokaklar)
20. Erkan Birgören (Kırlangıç Fırtınası)
21. Kerem Deren
22. İlker Arslan (Tatlı İntikam)
23. Deniz Akçay (Bana Sevmeyi Anlat)
24. Birol Elginöz (Kırgın Çiçekler, Aşk ve Mavi)
25. Ayça Üzüm (Paramparça)
26. Hasret Yılmaz (Kara Sevda)
27. Burcu Görgün (Kara Sevda)
28. Pınar Bulut
29. Ethem Özışık (Poyraz Karayel)
30. Cüneyt Bolak
31. Sulh Erdoğan
32. Ayşenur Sıkı (Vatanım Sensin)
33. Melek Seven (Poyraz Karayel)
34. Deniz Gürlek (Poyraz Karayel)
35. Melih Özyılmaz (Poyraz Karayel)
36. Gökhan Horzum
37. Cansu Çoban (Yüksek Sosyete)
38. Serap Gazel (Dayan Yüreğim)
39. Sinan Yurdakul (Arka Sokaklar)
40. Murat Özdemir (Adını Sen Koy)
41. Deniz Dargı (Güneşin Kızları, Güneşi Beklerken)
42. Murat Aras (Seksenler)
43. Güliz Kucur
44. Didem Ayberkin
45. İlker Sulh(Kiralık aşk)
46. Gül Abus (Kırgın Çiçekler, Aşk ve Mavi)
47. Berrin Tekdemir
48. Nilgün Öneş
49. Sevinç Cehiz
50. Elif Usman Ergüden (Yürekli ve Güzel)
51. Nergis Otluoğlu Akoğlu (Vatanım Sensin)
52. Nuriye Bilici (Vatanım Sensin)
53. Gökyüzü Ali Erol
54. Mahir Erol
55. Ercan Durmuş
56. Hakan Bonomo
57. Aksel Bonfil
58. Serdar Soydan (Yürekli ve Güzel)
59. Alphan Dikmen (Hangimiz Sevmedik)
60. Başak Angigün
61. Hazan Toma (Adını Sen Koy)
62. Teoman Gök (Adını Sen Koy)
63. Münevver Yıldız (Adını Sen Koy)
64. İnan Güngören (Adını Sen Koy)
65. Eren Azak (Adını Sen Koy)
66. Elif Yılmaz (Adını Sen Koy)
67. Pınar Ordu (Tatlı İntikam)
68. Uzay Doğru
69. Burcu Över (Kırgın Çiçekler, Aşk ve Mavi)
70. Deniz Madanoğlu (Bu Kent Arkandan Gelecek)
71. Korcan Derinsu (Deli Sevda)
72. Cihan Çalışkantürk (Deli Sevda)
73. Yılmaz Şahin
74. Yeşim Çıtak (Kırgın Çiçekler)
75. Ozan Aksungur
76. Yelda Açıkgöz
77. Onur Meşhur
78. Orçun Okşar
79. Gözde Baykara
80. Sevgi Saygı
81. Sinan Tuzcu
82. Bilal Babaoğlu
83. Pınar Uysal (Seni Kimler Aldı)
84. Betül Yağsağan (Karagül)
85. Fikret Bekler
86. Şahika Erkıran Çakırca
87. Ayşe Günsu Teker
88. Sevgi Yılmaz
89. Aylin Alıveren (İstanbullu Gelin)
90. Ayşin Akbulut (Evlat Kokusu)
91. Gülsüm Öz
92. Gözde Baykara
93. Burak Acar (Elif)
94. Atasay Koç (Evlat Kokusu)
95. Yekta Torun (Umuda Kelepçe Vurulmaz )
96. Onay Durgun (Kardeş Oranı)
97. Tufan Bora (Seni Kimler Aldı)

Şahsen fazlasıyla haklı bulduğum bu vaka için umarız oyuncular tarafınca da destek alınır ve daha makul sürelerde dizi izlemeye başlarız. Bilhassa Blu TV ve Puhu TV’nin bu aşamada artısı ve katkısı olacağını düşünüyorum.