Hidrojen Yakıt Hücreleri, Batarya Teknolojisine Karşı
Otomobil üreticileri içinde, bataryayla çalışan elektrikli araçlar ile hidrojen yakıt hücreleriyle çalışan elektrikli araçların rekabetine ilişkin münakaşa sürüyor. Kimileri hidrojen üretiminin de çevreye zararı olan ve maliyetli bulunduğunu düşünürken kimileri yakıt hücrelerinin daha verimli bulunduğunu söylüyor.
Otomobillerin bataryalardan sağlanan enerjiyle emek harcaması, görünüşe bakılırsa içten yanmalı motorlarla olan savaşını kazanmıştır. Bilhassa karbon salınımı sebebiyle doğaya verdiği zarar sebebiyle gözden düşen içten yanmalı motorların yerine, Tesla‘nın öncülüğünde devasa bir elektrikli vasıta piyasası oluşmuş durumda.
Bu zaferin kısa süreli olabileceği, bataryayla çalışan elektrikli otomobillerin tahtının uzun solukta hidrojen yakıt hücreleri tarafınca sarsılabileceği belirtiliyor. Bilhassa neredeyse sınırsız yeşil enerji kapasitesi ve hidrojen yakıt hücrelerinin çevre dostu ulaşım sağlama gücü düşünüldüğünde bazı yakıt hücresi teknolojisi düşkünleri bataryaya karşı yakıt hücresinin galip geleceğini düşünüyor.
Elon Musk dalga geçiyor
Forbes’tan Neil Winton’ın aktardığına nazaran, IHS Markit verileri bu yarışın sona erdiğini gösteriyor. Verilere nazaran 2032’ye gelindiğinde 2032 batarya ile çalışan elektrikli araçların (BEV) üretimi yılda ortalama 18 milyona ulaşacak sadece yakıt hücreli elektrikli araçların (FCEV) senelik üretimi yılda 500.000‘den azca olacak.
Bataryadan elde edilmiş enerjinin çevresel etkilerine dair de sual işaretleri bulunuyor. Batarya üretiminde kullanılan madenlerden olan kobalt, lityum, nikel ve bakırın çıkarılmasının hem çevresel hem de işçi hakları bakımından problemler yarattığı biliniyor. Bunun yanı sıra geri dönüşüm de karbondioksite yol açan bir süreç. Bilhassa ağır elektrikli araçların daha oldukça sağlığı tehdit eden lastik parçacıklarını çevreye saçmış olduğu söyleniyor.
Hidrojen yakıt hücrelerine şüpheyle bakanlar, geleneksel yöntemlerle hidrojen üretiminin yakıt hücrelerinin karbondioksit tasarrufu yapması kadar karbondioksite niçin bulunduğunu ve bunun yanı sıra, rüzgâr, güneş ve hidro-elektriğin yenilenebilir kapasitesinin uygun fiyatlarda olmadığına dikkat çekiyorlar. Tüm bunlar olsa dahi, bunların dağıtım ve depolama maliyetlerinin karşılanamayacak kadar yüksek olacağı savunuluyor. Elon Musk şeklinde daha agresif şüphecilerse, mevzu hakkında ‘yakıt hücresi değil aptal hücresi‘ yorumunu yaparak hidrojen yakıt hücrelerini tamamen reddediyorlar.
Bununla beraber üreticiler, bu teknolojiye yatırım yapmayı sürdürüyorlar. Mesela Mercedes’in ana şirketi ve kamyon üreticisi Daimler, Volvo Trucks’la bir antak kalma imzalayarak yakıt hücresi teknolojisiyle üretilecek ağır hizmet araçlarının geliştirme, üretim ve satış maliyetlerini paylaşma sonucu verdi. Bu tip araçların 2025 yılından sonrasında piyasaya sürülmesi hedefleniyor. Bununla beraber Daimler, yakıt hücreli otomobil geliştirme planlarını bir süreliğine durdurduğunu da deklare etti.
Avantajlar ve dezavantajlar bulunuyor
Peki, hidrojen yakıt hücrelerinin bataryalara nazaran üstün yanları neler?
Fransız bankası BNP Paribas Group’a ilişkin Arval’a nazaran bu avantajlar şu şekilde sıralanabilir:
- Elektrikli bir aracı şarj etmeye nazaran oldukça daha süratli yakıt ikmali (benzinli araçlar şeklinde, 3 ila 5 dakika içinde)
- Zararı olan salınımlar yok, yalnız su var
- 300 millik (ortalama 480 km) menzil
- Verimlilik seviyesinde yükseklik
Öte taraftan dezavantajlarsa şunlar:
- Yakıt ikmal istasyonları seyrek
- Hidrojeni yakıt haline getirmenin maliyeti geleneksel yakıtlarla benzer olabilirse de bu teknolojiyi geliştirmek, hidrojeni depolamak ya da onu dağıtmak ucuz değil.
- Elektrik yenilenebilir eğer olmazsa karbondioksit kazancı da olmaz
Öte taraftan ‘banyo süngeri‘ (Bath sponge) adında olan bir yöntemle yüksek miktarlarda hidrojeni düşük basınçlarda ve düşük maliyetlerde tutmak ve salmak mümkün hale gelebilir. Buna karşın BMW, hidrojen yakıt hücreli otomobilleri benzin, dizel ve bataryalı elektrikli araçlardan sonrasında dördüncü seçenek olarak gördüğünü gizlemiyor. BMW, bu değişen teknolojinin yaygın şekilde kullanılabilmesi için ilk olarak yeşil enerjide rekabetçi fiyatların oluşması icap ettiğini belirtiyor.
Bloomberg’e nazaran de bu şekilde bir yatırım için devletlerin 10 yıl süresince 150 milyar dolarlık bir fon sağlaması gerekiyor ki koronavirüs salgını düşünüldüğünde bu tip bir desteğe şimdilik bel bağlanamayacağı açık.
