Akıllı Telefon Bataryaları Niçin Patlar?

Akıllı telefon bataryaları, aslen cebimizde taşıdığımız hatta bir çok süre geceleri yastık altına sıkıştırdığımız birer bomba şeklinde. Elektrik enerjisini depolayan ve belirli süreler süresince cihalarımızı kullanan bataryalar, her geçen yıl daha da büyüyor. Normal olarak daha verimli hale geliyorlar sadece akıllı telefonların enerji ihtiyacı da her geçen gün arttığı için verimliliği yeni teknolojilere harcıyoruz. Bataryalara ilişkin inovasyonların sayısı her geçen gün artsa da maalesef çözülemeyen bir problem var: Her an patlamaya uygun olmaları.

Peki bataryalar niçin patlar, onları bu kadar riskli kılan ya da patlama ihtimalini artıran şeyler neler? Bugün hep beraber, akıllı telefonlarımızda yaygın olarak bulunan lityum-iyon bataryaların niçin patladıklarına yakından bakıyoruz. Bu merak bizi, yanımızdan asla ayırmadığımız telefonların içindeki kimyasal sırlara götürecek.

Akıllı telefon bataryaları niçin patlar?

Üretim süreci kaynaklı hatalar

Tasarım süreci kaynaklı hatalar

Kullanıcı kaynaklı hatalar

Şarj aleti kaynaklı hatalar

Maliyet kaynaklı hatalar

Üretim süreci kaynaklı hatalar:

Lityum iyon özetlemek gerekirse Li-ion bataryalar, aralarında yanıcı ve organik çözücü bir madde özelliğine haiz elektrolit tabakası bulunan iki elektrot ihtiva eder. Düzgüsel şartlarda bu iki elektrotun aralarındaki katman yardımıyla birbirlerine değmemeleri gerekir, böylece bir problem ortaya çıkmaz. Sadece seneler ilkin Samsung Galaxy Note 7 örneğinde olduğu şeklinde ufak bir üretim hatası sebebiyle bu katman iki elektrotu ayıramayabilir.

Galaxy Note 7’de yaşananlar her telefonun başına gelebilir. Şundan dolayı Note 7’lerde katman ezilmesi sonucu birbirine değen elektrotlar sebebiyle bataryaların içinde kısa dönem meydana geliyor, hızla artanısı yüzünden pil içinde bulunan kimyasal maddelerin reaksiyonu hızlanıyor, bir süre sonrasında şişip patlayamaya niçin oluyordu. Samsung daha sonraki modellerinde bu problemi ortadan kaldırdı. Sadece bataryaya baskı meydana getirilen herhangi bir telefon, üretiminde problem yaşanmasa bile patlamaya daha uygun bir hale getiriyor.

Tasarım süreci kaynaklı hatalar:

İstiyoruz ki tüm mobil cihazlarımız ufak olsun, ince olsun fakat içinde her türlü teknoloji olsun, bataryalar bitmek bilmesin. Kullanıcı istekleri doğrultusunda tasarımcılar ellerinden geleni yapıyorlar, sadece kimi zaman bu talepleri karşılayacak akıllı telefonlrda batarya ısısını dengeleyecek havalandırma boşluğu kafi gelmiyor, pil ısınıyor ve patlama kaçınılmaz oluyor. Bu durum, genel anlamda tasarımın o kadar da önemsenmediği replika telefonlarda daha sık yaşanıyor.

Aslına bakarsak bir pil ne kadar ufak ve ne kadar yüksek enerji kapasitesine haiz olursa, o denli tehlikeli oluyor. Eski telefon bataryaları oldukça kalınca ve o kadar da fazla kapasiteye haiz değillerdi ve k****alın olmaları onları koruyordu. Günümüzde ise korumadan yoksun, içi güç dolu incecik bataryalar patlama hazır bir halde cebimizde geziyorlar. Gene de üreticiler, bu mevzuda kafi önlemleri alıyorlar.

Kullanıcı kaynaklı hatalar:

Normal olarak kimi zaman telefon bataryaları niçin patlar sorusunun yanıtını kullanıcıda aramak gerekiyor. En rahat şekilde bir örnek vermek gerekirse; telefonunuzu aşırı şarj ederseniz ya da 0 derecenin altında şarj ederseniz lityum metalı negatif elektrot üstünde birikir, ısınır ve sonunda kaçılmaz bir halde patlar. Aşırı şarj etme durumunda yaşanmış olan problemler yazılımsal olarak bir çok üretici tarafınca çözüldü. Sadece gene replika telefonlarda bu biçim yazılım destekleri sunulmadığı için riskin geçerli bulunduğunu söyleyebiliriz.

Uzun soluklu kullanımlar da telefon bataryaları üstünde negatif bir etkiye haizdir. Belirli aralıklarla teknik servisine aleti göstererek bataryada bir problem olup olmadığından güvenilir olabilirsiniz. Şundan dolayı sorunlu batarya şişer ve artık telefonların arka kapağı açılmadığı için bunu göremezsiniz. Orijinal yerine daha ucuz olsun diye ikinci el ya da düzmece batarya kullanmak da patlamalara niçin olacaktır.

Şarj aleti kaynaklı hatalar:

Artık kafamızı nereye çevirsek ya USB kablosu ya da şarj aleti görüyoruz. Üstelik tutarları, orijinallerine gore oldukça ucuz. Niçin ucuz? Şundan dolayı bir şarj cihazında olması ihtiyaç duyulan akım kontrolleri, yalıtım kontrolleri yapılmamış ve yasal yükümlülüklerin hiçbiri yerine getirilmemiş oluyor.

Tüm lityum iyon pillerin belirli bir enerji gizleme kapasitesi ve belirli bir şarj olma süresi vardır. Akım gücünün ne olduğu belli olmayan bir şarj aleti bataryaya zarar verecektir. Aynı şekilde süratli şarj özelliğine haiz olmayan bir aleti yüksek akımlı bir süratli şarj adaptörüne bağladığınız süre da kesinlikle ziyanı olacaktır.

Maliyet kaynaklı hatalar:

Akıllı telefon bataryaları niçin patlar sorusunun kim bilir en temel yanıtı maliyettir. Kullanıcı daha ucuz bir şarj aleti kullanıyor ve batarya hasar görüyor. Üretici şirket bir ihtimal birkaç cent kar edeceği bir malzemeden tutum etmeye çalışıyor ve ortaya üretim kaynaklı bir hata ile patlayan bataryalar çıkıyor.

Fiyatı, piyasa fiyatlarının altında olan ve içinde lityon iyon pil bulunan cihazlara güvenmeden ilkin bir kez daha düşünmelisiniz. Maliyeti azaltmak için olmadık işlemler ve araç-gereç kısıtlamaları yapılabiliyor. Siz de üretici şirket şeklinde birkaç kuruş kar edeceğim diye kendinizi bu şekilde bir riske atmayın.

Sizin için akıllı telefon bataryaları niçin patlar sorusunu yanıtladık ve bir kullanıcı olarak dikkat etmeniz ihtiyaç duyulan noktaları anlattık. Samsung örneği bu mevzunun bir istisnası olsa da, genel olarak büyük üretici firmaların mevzu ile ilgili duyarlı davrandıkları ve yasal yükümlülükleri yerine getirdikleri biliniyor.