Apple’ın App Store Üstündeki Kontrolü Giderek Azalıyor
Apple’ın son olarak Hong Kong eylemleri sebebiyle HKmap.live uygulamasını App Store’dan kaldırmasıyla App Store üstündeki kontrolü sorgulanmaya başladı. Bu aşamada Apple, kendi politikalarını muntazam bir halde uygulamamakla suçlanıyor.
Geçtiğimiz hafta Apple, Hong Kong polisinin yerini bildiren HKmap.live uygulamasını mağazasından kaldırmıştı**.** Bu uygulama özetlemek gerekirse içinde ne olduğu kullanan kullanıcılar tarafınca oluşturulan harita yardımıyla polisin konumunun işaretlenmesini sağlıyordu. Apple CEO’su Tim Cook Apple’ın duruşunu savunsa da bu hareket, Apple’ın App Store‘da neyin kabul edilebilir olduğuna ilişkin tek yargıç ve yasa koyucu bulunduğunu hatırlatıyor sadece mobil cihazlar, hayatımızın daha çok yönüne entegre olduğundan Apple’ın yazılımları üstündeki bu sıkı kontrolünü haklı görmek oldukça zor.
Bu olayın yaşanmasının arkasından App Store’un şu anki durumu, fazlaca büyük bir pazarda yer almanın risklerine mükemmel bir örnek olabilir. Ek olarak bunlar, yakın gelecekte fazlaca çeşitli pazar düzenlemeleri görebileceğimizi de gösteriyor.
App Store, bir konsol şeklinde işliyor:
Apple, App Store’u 2008’de piyasaya sürmeden ilkin firmalar, üçüncü taraf uygulamaları ve web hizmetlerini gözetimsiz dağıtabilir ve tüketiciler, internetten yazılım indirebilir yada herhangi bir web sitesine bağlanabilirdi sadece App Store’un çıkışıyla beraber Apple, kullanıcı deneyimini onaydan dağıtıma kadar denetim etmeye başladı. Sonunda Apple, büyük bir ekonomik başarı elde etti ve App Store, her gün milyonlarca şahıs tarafınca ziyaret ediliyor.
iOS uygulama ekosistemi, birçok yönden bir bilgisayardan daha fazlaca bir video oyun konsolu şeklinde çalışıyor. Bu aşamada geliştiriciler, platform üreticisine oyunlar ve uygulamalar göndererek oyunlarını yada uygulamalarını platformda listeleyebiliyor. PlayStation 4, piyasaya sürüldüğünden bu yana 6 yıl geçti ve Sony, bu zamana kadar yılda averaj 380 oyun olmak suretiyle toplam 2.294 oyuna onay verdi. Başka bir deyişe App Store’un büyüklüğü yardımıyla Apple, konsol üreticilerinin daha ilkin asla karşılaşmadığı zorluklarla karşı karşıya kaldı.
Gözden geçirme kuralları kafi düzeyde uygulanmadı:
Apple, tüm soruları yanıtlamak için App Store Review Guidelines rehberini yayınlamıştı. Başlangıçta iyi şeklinde görünen bu rehber, Apple’ın yetersiz denetimi sebebiyle neredeyse işlevsiz bir hâl aldı ve uygulama mağazası pek fazlaca saçma uygulamayla doldu. Buna bir örnek olaraksa Kaide 4,3: Spam başlığını gösterebiliriz. Bu aşamada Apple’ın geliştiricilere açıkça verdiği bildiri şu: “Aynı uygulama için birden fazla Paket Kimliği oluşturmayın. Uygulamanızın belirli bölgeler, spor takımları, üniversiteler vb. için değişik sürümleri var ise tek bir uygulama göndermeyi düşünün ve uygulama içi satın alma hususi durumunu kullanarak varyasyonları sağlayın. Mağazaya spam yapmak, Geliştirici Programı’ndan çıkarılmanıza niçin olabilir.”
Tüm bu uyarılara karşın kullanıcılar, uygulama mağazasına girdiklerinde birbirinin kopyası olan pek fazlaca uygulamayı bulabilirler. Bir örnek olarak şu anda mağazada dört şirket tarafınca gösterilen 13 değişik VoIP uygulaması bulabilirsiniz. Doğrusu her şirket, arama neticelerini optimize etmek için değişik adlar, anahtar kelimeler ve kategoriler seçmek için aynı uygulamanın birden fazla sürümüne haiz. Bu durumu bir geliştirici olarak Apple’a bildirirseniz muhtemelen o uygulamalar, 24 saat içinde mağazadan kaldırılacaktır sadece gene de bir şirket kendi kurallarını doğru şekilde uygulamıyorsa bu durum, tartışmaları da bununla beraber getirir ve Apple’ın App Store üstündeki etkinliğinin sorgulanmasına neden olur.
Apple’ın Çin’de kaybedecek fazlaca şeyi var:
Apple’ın gösterilen son verilerine nazaran şirket gelirlerinin %17’si Çin’den geliyor. Şirket, ek olarak ürünlerinin büyük çoğunluğunu Çin fabrikalarında üretiyor kısaca Apple’ın Çin’de kaybedecek fazlaca şeyi var.
Apple’ın Çin’deki eylemlerinin firmanın ilkelerini tam olarak yansıttığını söyleyemeyiz. Apple, devamlı gizliliğe fazlaca ehemmiyet verdiğini belirtiyor fakat işler Çin’e ulaştığında Apple’ın pek fazlaca kafa karıştıran hamlesi bulunuyor. Bu duruma Safari verilerinin Tencent’le paylaşılmış olduğu iddiasını ve iCloud kullanıcı verilerinin Çin’de devlete ilişkin bir mobil operatörle paylaşılmış olduğu söylentisini birer örnek olarak verebiliriz.
Gene kafa karıştırıcı bir durum olarak Apple, HKmap.live uygulamasının hangi kuralları ihlal ettiğini belirtmeden uygulamayı kaldırdı sadece Waze şeklinde HKMap.live benzeri uygulamalar hâlâ daha App Store’da yer ediniyor. Uygulamanın App Store versiyonunun kaldırılmasına karşın Apple kullanıcıları, HKmap.live’ın web sürümüne de erişebiliyorlar.
