Çin’de Bazı Hollywood Filmleri Niçin Sansürleniyor ya da Yasaklanıyor?

Dünyada beyaz perdenin kalbi Hollywood’da atıyor. En büyük bütçeli, en fazlaca ilgi gören filmlerin ABD’den geldiğini görüyoruz. Bu filmler dünya genelinde büyük başarılar yakalıyorlar. Sadece Hollywood filmlerine karşı değişik tutumları olan ülkeler var. Bunlardan biri de Çin. O şekilde ki bazı filmler Çin’de çıkış yapmıyor.

Peki bazı Hollywood filmleri tüm dünyada gösterime girerken niçin Çin’de yasaklanıyor? Aslen bu kararların arkasında Çin-ABD arasındaki siyasal gerilim dahil birçok değişik niçin var. Gelin bu nedenlere bakalım.

Siyasal hassasiyetler ve kırmızı çizgiler

Çin sıkıdüzen mekanizmasının en kırılgan olduğu nokta politika. Ülkenin egemenliğine aykırı en küçük bir görsel yada söylem, filmin anında yasaklanması için kafi bir sebep. Bilhassa Tayvan, Tibet ve Cenup Çin Denizi şeklinde mevzular “kırmızı çizgi” kabul ediliyor. Mesela, Top Gun: Maverick filmimizde Tom Cruise’un ceketindeki Tayvan ve Japonya bayrakları, başlangıçta Çinli yatırımcıları ürkütmüş ve kaldırılması düşünülmüştü; sadece yapımcılar bu detayı koruyunca film Çin’de seyirciyle buluşamadı.

Yalnız bayraklar değil, Batı’nın ulusal sembolleri de kimi zaman “Amerikan propagandası” olarak görülüyor. Spider-Man: No Way Home filminin Çin vizyonu için yetkililerin, filmin finalindeki Özgürlük Heykeli sahnelerinin çıkarılmasını yada heykelin görünürlüğünün azaltılmasını talep etmiş olduğu biliniyor. Sony bu talebi reddedince, milyarlarca dolarlık kazanç potansiyeli olan film Çin pazarına giriş yapamadı.

Kültürel farklılıklar

Çin, cemiyet yapısını ve geleneksel değerlerini korumak adına içeriklere müdahale ettiğini de söylüyor. LGBTQ+ temaları, aşırı sertlik ve çıplaklık sansürün birincil hedefleri içinde. Mesela, Bohemian Rhapsody filmimizde Freddie Mercury’nin cinsel yönelimine dair sahnelerin çoğunun kesildiğini görmüştük.

İlginç bir sıkıdüzen kriteri de “doğaüstü vakalar ve hayaletler.” Çin’deki resmi ideoloji, “hurafeleri ve dini propagandayı” hoş görmüyor. Bu yüzden hayalet temalı bazı filmlerin bile zorla izin verilmediği oluyor.

Ekonomik nedenler

Çin’in Hollywood filmlerine karşı takındığı tavrın arkasında bir tek ideoloji değil, hem de ekonomik bir korumacılık da var. Ülkede her yıl gösterime girecek yabancı film sayısı için sıkı bir kota sistemi uygulanıyor. Bu sınırı olan saptanca, yerli yapımların gişede ezilmesini önlemek için kullanılıyor.

Netice olarak Hollywood’dan gelen filmlerin Çin’de sıkıdüzen yemesinin arkasında toplumsal, siyasal ve ekonomik olmak suretiyle birçook değişik niçin bulunduğunu söyleyebiliriz. Sıkıdüzen yaklaşımı, Çin’deki milyarlarca insanoğlunun istedikleri filmleri seyretme hakkını elinden alıyor