Dünden Bugüne Tüm Android Sürümleri

Akıllı telefon piyasası daha hemen hemen Blackberry’nin ve kısmen ilk iPhone ile Apple’ın elindeyken, 2008 senesinde Google tarafınca devrim durumunda bir hamle geldi. 2005 senesinde Android’i daha hemen hemen “bebekken” satın alan Google, 2008 senesinde iPhone ve Blackberry’nin pazar hakimiyetine rakip olacak Android işletim sistemini gün yüzüne çıkardı.

Açık kaynak kodları ve sağlamış olduğu özgürlük ile hem geliştiricilerin hem de kullananların dikkatini çeken Android, kısa zamanda popüler olmayı başardı. Bununla beraber bir seviyede Blackberry ve Nokia’nın da telefon pazarından silinmesine niçin oldu. 2008 yılından bu yana çıkan Android sürümleri bizlere akıllı telefon dünyasının ne denli geliştiğini gösteriyor. Hazırsanız hep birlikte bugüne dek çıkan tüm Android sürümlerine yakından bir göz atalım.

Dünden bugüne tüm Android sürümleri:

• Android 1.0 – 1.1
• Android 1.5 Cupcake
• Android 1.6 Donut
• Android 2.0 – 2.1 Eclair
• Android 2.2 Froyo
• Android 2.3 Gingerbread
• Android 3.0 – 3.2 Honeycomb
• Android 4.0 Ice Cream Sandwich
• Android 4.1 – 4.3 Jelly Bean
• Android 4.4 KitKat
• Android 5.0 – 5.1 Lollipop
• Android 6.0 Marshmallow
• Android 7.0 – 7.1 Nougat
• Android 8.0 – 8.1 Oreo
• Android 9 Pie
• Android 10
• Android 11

Her şeyin bir ilki vardır: Android 1.0 – 1.1

• Yayınlanma zamanı: 23 Eylül 2008
• Android 1.0 kullanmış telefonlar: HTC Dream (T-Mobile G1)

İlk Android sürümü günümüzden 13 yıl ilkin yayınlanmış olsa da bugün hâlâ kullandığımız Gmail, Maps, YouTube ve Google Search şeklinde popüler Google uygulamaları ilk Android sürümünde mevcuttu. Ticari olarak piyasaya sürülen ilk Android işletim sistemli telefon HTC Dream ise 1.0 ve 1.1 Android sürümlerine haiz olan tek telefon olarak karşımıza çıkıyor. Android’in ilk sürümüne haiz HTC Dream tasarım açısından Blackberry’e oldukça benziyordu ve ticari açıdan pek bir başarı yakalayamadı. Fakat akıllı telefon dünyası için fazlaca mühim bir adımı atmış oldu.

Samsung Galaxy serisinin doğuşu: Android 1.5 Cupcake

• Yayınlanma zamanı: 27 Nisan 2009
• Android 1.5 Cupcake kullanmış telefonlar: Samsung Galaxy Lite, Motorola BackFlip, HTC Hero

Android için ilk büyük güncelleme olan 1.5 Cupcake sürümü, bununla birlikte uzun seneler sürecek tatlı isimlerini sürüm adı yapma geleneğini başlatan Android versiyonu. 2009 senesinde çıkan bu sürüm ile ilk Android işletim sistemli Samsung Galaxy çıkış yapmıştı. 1.5 Cupcake sürümünde ise inanması zor bir halde YouTube’a video yükleme özelliği bile bulunuyordu. Ek olarak bugün malum Android özgürlüğünün de başlangıcı olan 1.5 Cupcake, üçüncü parti klavye ve Widget uygulamaları desteğine sahipti.

Google Play Store’un önlenemez yükselişi: Android 1.6 Donut

• Yayınlanma zamanı: 15 Eylül 2009
• Android 1.6 Donut kullanmış telefonlar: Dell Streak, Sony Ericsson Xperia X10 serisi, LG Optimus GT540

2009 yılı içinde Android 1.6 Donut sürümü yayınlandığında, Google Play Store 2.5 milyon uygulamaya ev sahipliği yapıyordu. Gittikçe büyüyen uygulama marketini daha etkili kullanabilmek adına bu versiyonda uygulamaların ekran görüntüleri markette yer alıyordu. Ek olarak Android sistemindeki bazı açıkları kapatan bu sürüm Android’in değişik ekran boyutlarında ve çözünürlüklerde çalışmasına olanak sağlamıştı. Bu sayede 1.6 Donut ile beraber Android telefon modellerinde çeşitlilik patlaması yaşanmıştı.

Google Haritalar’a kavuştuğumuz: Android 2.0 – 2.1 Eclair (Evet, bildiğimiz ekler tatlısı)

• Yayınlanma zamanı: 26 Ekim 2009 – 12 Ocak 2010
• Android 2.0 – 2.1 Eclair kullanmış telefonlar: Samsung Galaxy S, HTC Google Nexus One, Samsung Mesmerize

1.6 Donut’un derhal arkasından 2.0 Eclair sürümüne geçiş meydana getiren Android, bu sürümün stabil versiyonunu Ocak 2010’da yayınladı. Sesli komutla bildiri yazma bugün yüksek teknoloji şeklinde görünse de aynı özellik bu sürümde de bulunuyordu. Ek olarak iPhone’ların hâlâ haiz olmadığı tartışmalı çoklu hesap desteği de Android Eclair ile Android telefonlara ulaşmıştı. Bunların yanı sıra daha gelişmiş Google Haritalar versiyonuna haiz olan sürümde sesli navigasyon ve canlı trafik bilgisi bulunuyordu. Günümüzden 11 yıl öncesini düşündüğümüzde bu gelişmeler daha da büyük ehemmiyet kazanıyor.

VPN’in cebimize girmiş olduğu Android 2.2 Froyo

• Yayınlanma zamanı: 20 Mayıs 2010
• Android 2.2 Froyo kullanmış telefonlar: Samsung Galaxy 551, Dell Venue, T-Mobile MyTouch 4G

Eclair’in başarısının arkasından derhal 4 ay sonrasında yeni Android sürümü Froyo sahneye giriş yapmış oldu. Froyo ile çıkış meydana getiren telefonlar, günümüzde hâlâ çoğunlukla kullandığımız Hotspot ve telefonu pin kodu ile kilitleme şeklinde özellikler ile gelmişti. Bunların yanı sıra şu an Android telefonların temeli hâline gelen dokunmatik Home tuşu da bu versiyon ile kullanıma açıldı. Günümüzde desteği biten Flash da ilk olarak Froyo ile Android telefonlarda desteklenmeye başlamıştı.

Aynı anda birden fazla parmakla denetim edilebilen Android 2.3 Gingerbread

• Yayınlanma zamanı: 6 Aralık 2010 – 9 Şubat 2011
• Android 2.3 Gingerbread kullanmış telefonlar: Samsung Google Nexus S, Acer Liquid Mini, HTC Panache

Google ve Samsung’un ortak çalmış olduğu Nexus S akıllı telefon ile çıkan 2.3 Gingerbread, daha yüksek çözünürlükleri destekleyen arayüz güncellemesi ile gelmişti. Çoklu dokunma ile gestures şu demek oluyor ki hususi hareketleri destekleyen Gingerbread bununla birlikte ön kamera ve NFC desteğine haiz olarak çıkış yapmıştı.

Dokunmatik kontrollerin doğuşu: Android 3.0 – 3.2 Honeycomb

• Yayınlanma zamanı: 22 Şubat 2011 – Nisan 2011
• Android 3.0 – 3.2 Honeycomb kullanmış tabletler: Motorola Xoom, Samsung Galaxy Tab 10 serisi

Android’in tablet sürümü Honeycomb da Gingerbread ile aynı yıl içinde yeni tabletler ile çıkış halletmeye başladı. Fizyolojik tuşlara olan ihtiyacı ortadan kaldıran bu sürüm ile beraber dokunmatik Home, menü ve geri tuşları tanıtılmış oldu.

Kaydırıp kapattığımız bildirimler yaşamımıza bu sürüm ile girdi: Android 4.0 Ice Cream Sandwich

• Yayınlanma zamanı: 18 Ekim 2011 – 29 Mart 2012
• Android 4.0 Ice Cream Sandwich kullanmış telefonlar: Samsung Galaxy Nexus, Xiaomi Mi 1S, LG Nitro HD

Tabletler için olan Honeycomb sürümünün daha büyük ekranlı telefonlara adapte edilmiş hâli olan 4.0 Ice Cream Sandwich, günümüzde kullandığımız klasik Android arayüzlerine en fazlaca benzeyen sürümlerin başlangıcında geliyor. Telefon kilitliyken kamera açma hususi durumunun ilk olarak tanıtılmış olduğu bu sürüm ile beraber; bildirimleri kapatmak için kaydırma hareketi, mobil veri kullanımı takip etme, yüz tanıma ve arayüze gömülü fotoğraf düzenleme şeklinde birçok özellik Android telefonlara ulaşmış oldu.

Google servislerinin genişletildiği Android 4.1 – 4.3 Jelly Bean

• Yayınlanma zamanı: 9 Temmuz 2012 – Temmuz 2013
• Android 4.1 – 4.3 Jelly Bean kullanmış telefonlar: Xiaomi Mi 2S, Huawei Valiant, Oppo Find 7a, Asus Zenfone 6, Samsung Galaxy Note 3

Birçoğumuzun ilk Android telefonunda bulunan oldukça aşina olduğumuz Jelly Bean sürümü, Galaxy Note 3 şeklinde devrin meşhur birçok telefonunda kullanılıyordu. Google Now özelliği ile gelen Jelly Bean, ana ekranı yukarı kaydırma hareketi ile Google servislerine erişim imkânı sunuyordu. “Tereyağı şeklinde” akıcı arayüz sloganı ile çıkan Jelly Bean sürümü, 2013 senesinde 4.3 versiyonu ile 4K çözünürlük desteği dâhi sunuyordu.

OK Google’ın doğuşu: Android 4.4 KitKat

• Yayınlanma zamanı: 31 Ekim 2013 – Ekim 2014
• Android 4.4 KitKat kullanmış telefonlar: LG Nexus 5, HTC One Mini, Huawei Ascend P6

Minimum 512 MB Ram gereksinimi ile akıllı telefonların donanımlarında sıçrama yaşatan 4.4 KitKat sürümü, birçok garip özelliğe ev sahipliği yapıyordu. Arayüzün ve uygulamaların renk tasarımlarının değişmiş olduğu bu sürümde, “OK Google” sesli komutuyla direkt olarak Google servislerine erişim sağlanabiliyordu.

Üç boyutlu tasarımların tarih olduğu Android 5.0 – 5.1 Lollipop

• Yayınlanma zamanı: 12 Kasım 2014 – Mart 2015
• Android 5.0 – 5.1 Lollipop kullanmış telefonlar: LG G3, Motorola Nexus 6, HTC Nexus 9, Samsung Galaxy S4, LG G4

Google, Lollipop sürümü ile bir nevi Android’i baştan yaratmış oldu. Tüm Android ürünlerine ve Google servislerine yeni bir görünüm kazandıran Lollipop, günümüzde hâlâ devam ettirilen tasarımsal özelliklerin temelini atan sürüm oldu. Tasarımsal değişikliklerin yanı sıra daha uzun bir şarj ömrü için arka plandaki uygulamaları kapatma Lollipop ile tanıtıldı. 5.0 ve 5.1 Lollipop ile Android oldukça akıcı hâle geldi ve kullanıcı deneyimine yönelik düzeltmeler ön plana alındı.

Hâlâ pek fazlaca cihazda etken olarak bulunan Android 6.0 Marshmallow:

• Yayınlanma zamanı: 5 Ekim 2015
• Android 6.0 Marshmallow kullanmış telefonlar: Huawei P9, Samsung Galaxy A8, Motorola Moto G Turbo, Xiaomi Mi 5

Android tabanlı telefonlarda USB-C devrini başlatan sürüm 6.0 Marshmallow, ek olarak parmak izi okuyucu desteğini de getiren Android sürümü oldu. Bunların yanı sıra Marshmallow ile ses yönetimi mevzusunda da mühim adımlar atıldı. Bu sürüm ile beraber artık alarm, telefon, bildirim ve müzik sesleri ayrı ayrı ayarlanabiliyordu. Bununla beraber Marshmallow en fazlaca telefonun çıkmış olduğu Android sürümlerinden biri. Verilere nazaran tüm dünyada bulunan Android telefonların %32’si Marshmallow kullanıyordu.

Sefalar getirdin Google Asistan: Android 7.0 – 7.1 Nougat

• Yayınlanma zamanı: 22 Ağustos 2016 – Ekim 2016
• Android 7.0 – 7.1 Nougat kullanmış telefonlar: Samsung Galaxy S8, Galaxy J7, Galaxy Note 5, Huawei Honor 9, Google Pixel

Günümüze doğru yavaş yavaş yaklaşırken bir öteki mühim Android sürümü 7.0 Nougat olarak karşımıza çıkıyor. Büyük ekranlı telefonlar için çoklu vazife iyileştirmeleri ve bölünmüş ekran özelliği ile gelen Nougat, bilgisayardaki Alt+Tab benzeri uygulamalar içinde geçiş yapma hususi durumunu de bizlerle tanıştırmıştı. Google Now’ın Google Asistan ile değiştirilmiş olduğu bu sürüm, bununla birlikte Google’ın ilk Pixel modelini de piyasaya sürdüğü Android versiyonudur.

Android’in yükselişini perçinleyen: Android 8.0 – 8.1 Oreo

• Yayınlanma zamanı: 21 Ağustos 2017 – Aralık 2017
• Android 8.0 – 8.1 Oreo kullanmış telefonlar: Xiaomi Black Shark Helo, Samsung Galaxy S9, Huawei Mate 10 Pro, Samsung Galaxy A9

Picture-in-picture yardımı ile gelen 8. temel Android sürümü Oreo, telefonda genel olarak gördüğümüz bildirimler için de geniş kapsamlı özelleştirme seçenekleri ile çıkış yapmış oldu. Emojiler mevzusunda da görsel tasarım değişikliğine gidilen bu sürümde emojiler, öteki işletim sistemleri ile ortak bir tasarıma haiz oldu. Ek olarak yükleme süreleri mevzusunda da iyi bir iş ortaya koyan Oreo sürümü, Nougat’a nazaran 2 kat daha süratli performans gösteriyordu.

Elveda tatlı adları: Android 9 Pie

• Yayınlanma zamanı: 6 Ağustos 2018
• Android 9 Pie kullanan telefonlar: Samsung Galaxy Note 10, Galaxy S10, Realme 5 Pro, Asus ROG Phone 2

Hâlâ günümüzde çıkan bazı akıllı telefonlarda kullanılan Android 9.0 Pie, Android’in klasik home, geri ve menü tuşlarına bambaşka özellikler kazandıran sürüm oldu. Hususi hareketlerin ön plana çıkmış olduğu ve akıcı bir arayüz deneyimi sunan 9.0 Pie’da, telefonu masaya yüzüstü şekilde koyduğumuzda “rahatsız etme” moduna geçen hususi hareket de tanıtıldı. Hâlâ çağdaş sayılabilecek Android 9 Pie, tatlı adları ile adlandırmanın bırakıldığı son sürüm oldu.

Android için yeni bir başlangıç: Android 10

• Yayınlanma zamanı: 3 Eylül 2019
• Android 10 kullanan telefonlar: Poco F3 NFC, Samsung Galaxy S20 serisi, Galaxy Note 20 serisi, Xiaomi Mi 10T Pro

Tatlı adları temasını Android 10 ile bir kenara bırakan Google, yeni Android logosunu ve renk tasarımını da bu sürüm ile tanıttı. Bir nevi Android için yeni bir başlangıç olan Android 10 ile uzun ömürlü navigasyon tuşları kaldırıldı ve iPhone benzeri kaydırma ile denetim gelmiş oldu. Bildirimler, uygulamalar ve veriler mevzusunda daha fazlaca özelleştirme imkânına haiz olan kullanıcılar, resmi karanlık moda da bu sürüm ile kavuştu. Bugün çoğunlukla görmeye başladığımız katlanabilir telefonlar için ekran desteği de Android 10 ile beraber geldi.

Şu anda kullanılan en güncel sürüm: Android 11

• Yayınlanma zamanı: 8 Eylül 2020
• Android 11 kullanan telefonlar: Google Pixel 5, Xiaomi Mi 11, Samsung Galaxy S21 serisi

Android 10 ile gelen izinler ve güvenlik geliştirmelerini bir adım daha ileriye taşıyan Android 11, hangi uygulamanın ne vakit hangi izinlere haiz olabileceğini belirmenize olanak sağlıyor. Gizlilik ve güvenlik mevzusuna oldukça ehemmiyet verilen bu sürümde, uygulamaların erişebildikleri bilgiler de büyük seviyede sınırlandırılabiliyor. Ek olarak Android 11 bir süredir konuşulan Chat Bubbles hususi durumunun de geldiği sürüm oluyor. Bubbles yardımıyla kullanıcılar kontakt uygulamalarını açmadan ekran üstünde hareket ettirilebilir konuşma balonlarıyla kolayca bildiri ve belge gönderimi yapabiliyor.

…ve doğal ki Android 12:

Android’in günümüze kadar iyi mi gelişim gösterdiğine dâir bilgilere yer verdiğimiz Android sürümleri listemizin sonuna geldik. Aslen biz fark etmesek de bugün kullandığımız özelliklerin birçoğu seneler öncesinin Android sürümlerinde hâlihazırda mevcut durumdaydı. Sizler de hangi Android sürümünü kullandığınızı ve en fazlaca hangi Android sürümünü sevdiğinizi bizlerle yorumlar kısmından paylaşabilirsiniz.