Maliye Bakanı Mehmet Şimşek: Eşel Mobil Olmasaydı Mazot 83 TL Olacaktı
Gömü ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Doğu’daki savaşın enerji fiyatlarını hızla yükselttiğini deklare etti. Türkiye’nin oynak ölçü sistemiyle akaryakıt zamlarını sınırladığını belirten Şimşek, sistem olmasaydı mazotun 83 TL’ye çıkacağını söylemiş oldu.
Son dönemde küresel piyasaları sarsan Orta Doğu gerilimi, enerji fiyatlarını adeta uçuşa geçirdi. Gömü ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yapmış olduğu açıklamayla bu artışın Türkiye’ye tesirini ve alınan önlemleri net bir halde ortaya koydu. Bilhassa petrol ve organik gaz fiyatlarındaki sert yükseliş, direkt akaryakıt fiyatlarına yansıyabilecek bir tablo oluşturdu.
Şimşek’e nazaran yaşanmış olan gelişmeler yalnızca bölgesel bir kriz değil; küresel ekonomiyi direkt etkileyen bir kırılma noktası. Enerji arzının mühim kısmının geçmiş olduğu tehlikeli sonuç bölgelerde yaşanmış olan problemler, tedarik zincirini zorlarken tutarları da yukarı çekiyor.
“Enerji Tutarları Uçtu: Küresel Tesir Sandığınızdan Büyük”
Açıklamalara nazaran Brent petrol tutarları harp öncesine kıyasla %40’tan fazla artmış durumda. Avrupa’da organik gaz tutarları %56 yükselirken, jet yakıtındaki artış ise neredeyse %100’e ulaşmış durumda. Bu tablo, yalnız akaryakıt değil, genel enflasyon üstünde de ciddi baskı yaratıyor.
Üstelik problem yalnız fiyat artışı değil. Hürmüz Körfezi ve Kızıldeniz benzer biçimde tehlikeli sonuç geçiş noktalarında yaşanmış olan aksaklıklar, küresel ticaretin yavaşlamasına niçin oluyor. Bu da hem ürün fiyatlarını hem de ekonomik büyümeyi direkt etkiliyor.
Eşel Mobil Sistemi Devrede: Zamlar Niçin Daha Azca Hissediliyor?
Tam da bu aşamada devreye giren oynak ölçü sistemi, aslen bir çok kişinin fark etmeden faydalanmış olduğu bir mekanizma. Bu sistem yardımıyla devlet, artan akaryakıt fiyatlarını vergi oranlarında ayarlama yaparak direkt pompa fiyatına yansıtmıyor.
Şimşek’in verdiği rakamlar da durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. Mehmet Şimşek’in açıklamalarına nazaran eğer bu sistem uygulanmasaydı bugün mazot fiyatı 83,10 TL, benzin ise 71,11 TL seviyesine çıkacaktı:
“Oynak ölçü sistemini uygulamasaydık, bugün itibarıyla mesela Ankara’da mazotun litresi 83 lira 10 kuruş olacaktı. Petrol fiyatlarındaki bu yükselişle 83 lira 10 kuruş olacak olan mazot fiyatı, oynak ölçü yardımıyla şu an 67 lira 10 kuruş. Benzinde de bugün itibarıyla fiyat 62 lira 30 kuruş, oysa biz bu eşel mobili devreye almasaydık 71 lira 11 kuruş olacaktı.“
Fakat Bir Mesele Var: Bu Sistem Sonsuza Kadar Devam Etmeyecek
Her ne kadar oynak ölçü kısa vadede rahatlatıcı bir çözüm sunsa da uzun solukta sürdürülebilir değil. Bunun en büyük sebebi ise sistemin direkt bütçeye yük bindirmesi. Doğrusu devlet, vergi gelirinden feragat ederek bu farkı karşılıyor.
Şimşek de bu noktaya bilhassa dikkat çekiyor: “Bunun geçici olduğuna inanıyoruz. Kalıcı olursa bu sürdürülebilir değil. Geçici olacağı varsayımıyla biz bu sistemi devreye aldık. Bu sebeple bunun bütçe tesiri fazlaca büyük, bizim mühim bir gelir kalemimiz.”
