Otomobile Talep Azalıyor, Yatırım Aracı Olarak Görülmüyor

Artan döviz, yığın sorunları ve yüksek vergiler ile günümüzde sıfırdan bir otomobil sahibi olmak artık ütopyaya dönüştü. Fakat veriler, en ucuz otomobilin 700 bin TL’ye dayandığı, her aracın %80 ÖTV dilimine girmiş olduğu, kredi faizlerinin tavan yapmış olduğu şu günlerde bile yükselişin sürdüğünü gösteriyor.

Doğal bu artışın sebebi otomobillerin artık birer yatırım aracı olarak görülmeye başlamasıydı. Peki, otomobil sektörü nereye gidiyor, talepler hakikaten yavaşlıyor mu? Bu sorulara yönelik cevaplar, büyük adlardan geldi. Bazı fikirler birbirinden keskin bir halde ayrılıyor.

Artık yalnız gerekseme sahipleri ve aracını yenileyenler vasıta alıyor:


Honda Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Bülent Kılıçer, Iktisat gazetesine yapmış olduğu açıklamada taleplerde yavaşlama bulunduğunu paylaştı. Ek olarak “Yalnız gerekseme sahipleri ve aracını yenilemek isteyenlerin otomobil aldığını görüyoruz.” ifadeleriyle sektörün son durumuna da işaret etti.

Ekonomim’den Aysel Yücel’in haberine bakılırsa talebin azaldığına yönelik açıklamalar, birçok bayi temsilcisinden de geldi. Öte taraftan talep düşüklüğünün Avrupa’da mevcut olduğu da dillendirildi.

Buna karşın vasıta satışları, bu ay geçtiğimiz senenin temmuz ayına bakılırsa 2 kattan fazla olabilir:

Yücel, sektör yetkililerinin temmuz ayında satışların 100 bin adeti aşmasını beklediğini paylaştı. Bu sayı, 2022 yılının temmuz ayında ticari ve otomobil toplamı olarak 52 bin tane ile sınırlıydı.

Fakat durum bu şekilde devam etmeyecek, ‘yatırım’ inancı düştü:


Öte taraftan aynı temsilcilere bakılırsa son dönemde yaşanmış olan sıkıntılar, temmuz yerine ağustos ayı verilerinde kendisini gösterecek. Aslolan tesir, ağustos sonu itibarıyla hissedilecek. Düşüşün en büyük sebebi ise bir yılı aşkın süredir yatırım aracı olarak görülen otomobillerin artık bu inancı sunamaması.

Nissan, Renault, Peugeot, Opel, Dacia ve Fiat’ın bayiliğini üstüne alan Gülan Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gülan, yapmış olduğu açıklamada ‘yatırımcının’ otomobil alma iştahının kesildiğine dikkat çekti. Bunun nedenini ise şu şekilde paylaştı:

“Artan fiyatlar sebebiyle tüm araçlar yüzde 80 ÖTV dilimine girdi. Dolayısıyla minik bir zammın peşinden vergi dilimi değişmiş olduğu için birkaç haftada ya da ayda aracı satarak ikinci elde yüksek karlılık elde etme periyodu bitti.

Öte taraftan, Tecim Bakanlığı’nın ikinci elde fırsatçılığın önüne ‘6 ay 6 bin km’ ve ‘duyuru sitelerinde sıfırın üstünde fiyatla vasıta satma’ şeklinde önlemler de otomobile yatırım iştahını azalttı. Şu anda yeni siparişleri gerçek alıcılar ve filo kiralama şirketleri veriyor.”
Aynı şekilde Doğuş Otomotiv İcra Kurulu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ali Bilaloğlu da otomobillerin yatırım amaçlı satın alınma eğiliminin azalacağına şu şekilde işaret etti. Ek olarak satışların normalleşmeye başladığını açıkladı:

“Finansal yatırım araçları enflasyonun altında kalmış olduğu vakit, tüketicinin alternatif yatırımlar aramasından daha organik bir gelişme olması imkansız. Seçimden sonrasında Merkez Bankası’nın ve hükûmetin almış olduğu kararlar tüketicileri gene finansal yatırımlara izleyeceği yolu göstermeye başladı. Otomotiv satışları tabiri caizse normalleşmeye başladı. Ek olarak filo şirketlerinin kredi temini zor olduğundan dolayı filo satışları da potansiyelin arkasında.”
Bir öteki köşede ise siparişlerin iptal edilmesi tartışması var:

Sektörde talep azalırken siparişlerin iptal edilmeye başladığı da sektör temsilcilerine bakılırsa gözlemleniyor. Albayrac&Minoto CEO’su Ferhat Albayrak, lüks segmentte bile müşterilerin sipariş iptaline yöneldiğini paylaştı:

“Kurdaki yükselişle vergi dilimi değişen araçlarda fiyatlar aniden fazlaca süratli terfi etti. Bu yüzden verdiği lüks vasıta siparişini iptal etmeye çalışanlar bulunduğunu duyuyoruz. Siparişini iptal edemeyenlerin de kaporasını kurtarmak için aracı satmaya çalmış olduğu bilgisi geliyor.”

Gazeteci Emre Özpeynirci ise iptaller mevzusunda bu ayki tabloya dikkat çekti, “Eğer iptaller olsa sizce böylesine satış olur mu?” sorusunu sordu. Ek olarak lüks segmentteki iptaller mevzusunda bu sayının fazlaca azca bulunduğunu açıkladı. İptal olsa dahi eski müşterinin yerini yenisini aldığını paylaştı.